علت ضعیف بودن ترمزها-نسخه قابل چاپ
wikirahnama logo

علت ضعیف بودن ترمزها و راهنمای عیب یابی سیستم ترمز

در خودروهای پژو (206 تیپ 2،3،5،6، SD، 405 پارس) سمند، تندر 90 (ال90) و پراید:
قدرت ترمزگیری خودروها (شتاب منفی ایجاد شده در اثر ترمزگیری) با هم تفاوت دارند. بعضی خودروها مانند تندر 90 ترمزهایی قوی تر و برخی دیگر مانند مزدا 3 ترمز ضعیف تری دارند (هر دو خودرو استاندارد هستند). اگر ترمز یک خودرو نسبت به هم نوع خود به طور محسوسی ضعیف تر باشد، علت می تواند یکی از موارد زیر باشد:
  1. خراب شدن پمپ اصلی.
  2. ایراد فنی بوستر ترمز.
  3. هوا گرفتن روغن ترمز در سیستم ترمز.
  4. جذب رطوبت توسط روغن ترمز به دلیل کهنه شدن آن و یا گذشتن تاریخ مصرف آن.
  5. آغشته شدن لنتها یا دیسکها به روغن و یا گریس و کاهش اصطکاک.
  6. لاغر شدن دیسک ترمزها در طول زمان.(دیسکهای ترمز بعد از 60 تا 80 هزار کیلومتر رانندگی دچار ساییدگی شده و لاغر می شوند). 
  7. رگلاژ نبودن کاسه ترمزها (برای چرخهای عقب).

علائم تمام شدن لنت ترمز:

در خودرو های نسل جدید، با مصرف لنت و لاغر شدن ضخامت آن، سطح روغن ترمز پایین می رود، با پایین رفتن سطح روغن ترمز از حد معین، سنسوری در محفظه روغن فعال می شود و به راننده هشدار می دهد که لنتها در حال اتمام هستند.
وقتی سطح روغن ترمز در محفظه آن پایین رود، هرگز نباید روی آن روغن ترمز بریزید، زیرا تنظیمات ارتفاع روغن و ضخامت لنت بر هم می خورد.

نکته:

بدلیل اهمیت ترمز و تاثیر مستقیم آن در کنترل خطرات جانی و مالی، در اغلب اتومبیلها معمولا چراغ یا چراغهای هشداری برای آگاهی راننده از عملکرد درست این سیستم وجود دارد. مثلا سنسور سطح روغن ترمز، که در مخزن روغن ترمز وجود داشته و با پایین رفتن سطح روغن، چراغ ترمز دستی، در حال حرکت روشن می شود.

این کاهش سطح روغنِ ترمز، ممکن است بدلیل نشت روغن ترمز از سیستم، و یا لاغر شدن بیش از اندازه لنتها اتفاق بیافتد. (در خودرو پژو 405، چراغ جداگانه ای لاغر شدن لنت ترمز را به اطلاع راننده می رساند).

اولین و منطقی ترین نشانه تمام شدن لنت ها، روشن شدن چراغ خطر ترمز است، اما در صورتی که ارتفاع روغن ترمز و ضخامت لنتها تنظیم نباشند، موارد زیر می توانند نشانه تمام شدن لنتها باشند:
 
- شنیدن صدای "خرخر" یا "خش خش" از لنتها، در هنگام ترمز گیری. این صدا به دلیل تمام لنت و تماس لایه آهنی آن به دیسک ترمز است و در صورتی که راننده به حرکت ادامه دهد، دیسکهای ترمز خط افتاده و احتمالا باید تعویض شوند.
- ممکن است این صدا از یکی از چرخها شنیده شود که علت آن تمام شدن لنت ترمز همان چرخ است. وقتی فشار پیستون ترمز بصورت یکسان به چرخها وارد نشود، این وضعیت ایجاد می شود و یکی از لنتها زودتر تمام می شود.
طرز کار سیستم ترمز

راهنمای عیب یابی ترمز، صداهای غیر عادی مربوط به ترمز

ترمز در اکثر مواقع درست عمل می کند اما در برخی مواقع، ترمز زیر پا خالی می شود و پدال بیش از حد پایین می رود:
شایع ترین علل بروز آن:
- در صورتیکه خودرو شما سیستم ABS داشته باشد، علت یا خرابی بلوک ABS است و یا خرابی پمپ اصلی ترمز.
- در صورتیکه خودرو شما سیستم ABS نداشته باشد، علت آن خرابی پمپ اصلی ترمز است. 
 
در هنگام ترمز کردن، پدال بیش از حد پایین می رود.
شایع ترین علل بروز آن:
- پمپ ترمز خراب شده،
- سیستم ترمز هوا گرفته،
- روغن ترمز رطوبت گرفته،
- کاسه چرخها رگلاژ نیستند،
 
ترمز زیر پا سفت است، راحت پایین می رود، ولی عملکرد خوبی ندارد.
شایع ترین علل بروز آن:
- خرابی بوستر،
- چرب شدن دیسک ها،
 
هنگام حرکت، از چرخها صدای سوت شنیده می شود.
شایع ترین علل بروز آن:
1-صدای سوت از چرخهای جلو در سرعت های پایین، احتمالا به دلیل کیفیت پایین لنت ها است.
2-در اتومبیل پراید، صدای سوت از چرخهای جلو می تواند به دلیل تمام شدن لنتها باشد.
 
هنگام ترمز گرفتن، خودرو به یک طرف کشیده می شود.
شایع ترین علل بروز آن:
اگر بالاتر از 20 کیلوتر بر ساعت، با گرفتن ترمز، خودرو به یک طرف کشیده می شود (به راست یا به چپ) , و تا رها کردن پدال ترمز ادامه پیدا می کند، معمولترین دلیل آن عدم توازن در اعمال نیروی ترمز به چرخهای راست و چپ است، که در اثر:
- خراب شدن پمپ اصلی ترمز،
- درست کار نکردن سیلندر ترمز چرخها،
- نشت روغن از سیلندر ترمز چرخها،
- و یا چرب شدن یکی از دیسکها با روغن و گریس یا ... است.
  
پدال ترمز بسیار سفت است، سخت پایین می رود و قدرت و گیرایی ترمز ضعیف است، (که به آن چوب شدن ترمز می گویند)،
شایع ترین علل بروز آن:
-احتمال خراب شدن بوستر ترمز وجود دارد،
-اشکال از شیلنگ خلاء بوستر است (این شیلنگ از یک طرف به بوستر و از طرف دیگر به مانی فولد هوا متصل است، وظیفه آن ایجاد خلاء در داخل بوستر است).
 
در پژو 206، در هنگام گرفتن و رها کردن ترمز، صدای خالی شدن باد شنیده می شود،
شایع ترین علل بروز آن:
-معمولا، علت آن، معیوب بودن واشر بوستر ترمز از سمت راننده است که در کوتاه مدت مشکلی ایجاد نمی کند.
 
در ترمزهای ناگهانی، احساس حرکت چرخدنده زیر پدال می شود.
شایع ترین علل بروز آن:
-این موضوع طبیعی، و به دلیل عمل کردن ترمز ABS است (مقاله سیستم های ترمز و کنترل پایداری خودرو) که مانع از قفل شدن چرخها می شود. 
 
پدال ترمز بسیار پایین عمل می کند و گیرایی آن ضعیف است، ولی ترمز دستی درست و قوی عمل می کند و در دو یا سه دنده اول گیرایی قابل قبولی دارد:
شایع ترین علل بروز آن:
-به احتمال زیاد ترمز شما هوا گرفته و یا روغن ترمز خاصیت خود را از دست داده و باید تعویض شود،
-احتمال ضعیفتری مبنی بر خراب شدن پمپ ترمز نیز وجود دارد.
  
در هنگام رانندگی، مخصوصا در کوچه، یا کنار دیوار، صدای ضعیف سوت از چرخهای جلو شنیده می شود، و با گرفتن ترمز، صدا تغییر کرده و یا قطع می شود:
شایع ترین علل بروز آن:
-به احتمال زیاد دیسک های جلو لبه پیدا کرده و باید تعویض شوند. (در صورتیکه دیسک ها زیاد از حد لاغر نشده باشند، می توان آنها را تراش داد).
- نامرغوب بودن لنت ها نیز می تواند باعث ایجاد چنین صدایی شود.
 
در هنگام ترمز گرفتن در سرعت های بالا، در فرمان و پدال ترمز لرزش بوجود می آید.
شایع ترین علل بروز آن:
-علت می تواند تاب داشتن دیسک های ترمز باشد. (ریختن آب سرد روی دیسکهای ترمزی که گرم باشند، باعث تاب برداشتن آنها می شود) که در این حالت یا باید دیسکها تعویض شوند و یا تراش داده شوند.
-در موارد بسیار نادر، گیر داشتن سیلندر ترمز یکی از چرخها باعث این لرزشها می شود که با روانکاری آن، مشکل حل می شود.
 
در خودرو پراید، هنگام حرکت با دنده عقب، در لحظه ترمز گرفتن، صدای "تقه" و یا "ضربه" شنیده می شود.
شایع ترین علل بروز آن:
-علت شل بودن لنت های ترمز در محل قرار گیری آنها است. باید چرخها باز شوند و ناخنهای لنت (که برای تنظیم لقی لنت بکار می روند) تنظیم شوند.
 
در سرازیری های جاده، ترمز خودرو ضعیف شده و بوی بدی از لنتها خارج می شود:
شایع ترین علل بروز آن:
در سرازیری های جاده، در صورت استفاده مکرر از ترمز، دیسک های ترمز و لنت ها داغ می شوند و بیش از نیمی از کارایی ترمز ماشین کاسته می شود.
تکرار این حالت، صدمات زیادی به سیستم ترمز وارد می کند، مثلا:
-باعث نشت روغن ترمز از سیلندرها ترمز شده و باعث خرابی سیلندرهای ترمز می شود.
-روغن ترمز داغ شده و رطوبت جذب می کند و در نتیجه کیفیت و کارایی خود را از دست می دهد و قدرت ترمزگیری کم می شود.
 
نکته:
رانندگان با تجربه، تا حد امکان از ترمز کمتر استفاده می کنند و بدون استرس و تنش رانندگی می کنند. مزایای این نوع رانندگی عبارتند از:
-مصرف کمتر سوخت،
-عمر بیشتر قطعات خودرو.
-آرامش و احساس راحتی بیشتر برای راننده، سرنشینان و سایر خودروها.

 

 

 

منابع:

کارشناس خودرو - عبداله منتعلی، فارغ التحصیل دوره های تخصصی تعمیرات و نگهداری محصولات ایران خودرو، تعلیقات (جلوبندی-اکسل)، مولتی پلکس (206)، موتور(TU3, TU5, XU7, XU9 و ... )، انژکتور، گیربکس (انواع گیربکس به غیر از AL4).

دفترچه راهنمای محصولات ایران خودرو و سایپا