موتور و گیربکس آسانسور-نسخه قابل چاپ
wikirahnama logo

موتور و گیربکس آسانسور

نیروی محرکه لازم برای جابجایی کابین آسانسور توسط موتور آسانسور تولید می شود. در آسانسور کششی این نیرو از طریق سیم بکسل و در آسانسور هیدرولیک از طریق جک هیدرولیک به کابین منتقل می شود.

موتور و گیربکس آسانسور

برق آسانسور

موتور آسانسور با برق سه فاز کار می کند، لذا در صورتیکه حتی یکی از فازها قطع باشد، آسانسور از کار خواهد افتاد، گاهی اوقات برق واحدهای مسکونی وصل است ولی آسانسور کار نمی کند، زیرا ممکن است یکی از فازها (که تامین کننده برق واحدها نیست) قطع شده باشد.

فلایویل

فلایویل چرخ توپر و سنگینی است که روی محور خروجی موتورهای دو سرعته آسانسور قرار می گیرد و شوکهای حرکتی (شتابهای ایجاد شده توسط موتور) را کاهش می دهد.

ترمز موتور

سیستمی است که در صورت باز بودن، اجازه حرکت را به موتور می دهد و در صورت بسته بودن، موتور و در نتیجه کابین قفل می شود. زمانبندی باز و بسته شدن قفل موتور اهمیت بسیاری دارد و توسط تابلو فرمان کنترل می شود.

انواع موتور گیربکس آسانسور

گیربکس نیروی موتور را دریافت کرده و قدرت آن را افزایش (در نتیجه سرعت چرخش را کاهش می دهد).

در یک دسته بندی، موتورهای آسانسور کششی به دو "نوع گیربکسی" و "بدون گیربکس" تقسیم می شوند.

در یک دسته بندی دیگر، موتورهای آسانسور به دو نوع "تک سرعته" و "دو سرعته" تقسیم می شوند.

انواع موتور و گیربکس قابل استفاده در آسانسورهای کششی عبارتند از:

موتور تک سرعته گیربکسی

این نوع موتور، نیروی خود را از طریق گیربکس به آسانسور منتقل می کند و فقط یک سرعت حرکت برای موتور آن تعریف شده، لذا وقتیکه کابین آسانسور به نزدیکی طبقه رسید، از طریق ترمز موتور، حرکت کابین کند شده و در نهایت کابین در تراز طبقه متوقف می شود.

موتور دو سرعته گیربکسی

این نوع موتور آسانسور دو سیم پیچ و دو سرعت برای حرکت دارد. هنگام شروع حرکت، دور تند استفاده می شود و حدود 30 سانتی متر قبل از رسیدن به تراز طبقات، دور کند درگیر می شود و در محل تراز طبقه توقف کامل صورت می گیرد.

بمنظور کاهش ضربات ناشی از شتاب اولیه و یا توقف، چرخ فلزی بزرگ و سنگینی به نام فلایویل (یا چرخ طیار) به موتور متصل است که تکانه های موتور را جذب کرده و کمی حرکت را در این نوع سیستم نرمتر می کند.

معایب سیستم دو سرعته

مسافرین استارت و استپهای ناگهانی را در کابین تجربه می کنند و این تکانها به تدریج از عمر قطعات آسانسور می کاهد. هرچند که وجود فلایویل کمی از شدت این ضربات کم می کند، اما باز هم این ضربات وجود دارند.

استارتهای ناگهانی موتور جریان برق زیادی را مصرف می کند و لذا هزینه برق این سیستمها کمی بیشتر است.

موتور گیربکسی با ولتاژ متغیر – درایو VVVF Variable Voltage Variable Frequency

در این نوع موتور، سرعت حرکت موتور و در نتیجه کابین، توسط مدار الکتریکی کنترل می شود و در یک بازه 3 ثانیه ای، به آرامی از صفر به حداکثر سرعت می رسد و هنگام توقف نیز کابین در همین بازه 3 ثانیه ای از حداکثر سرعت به توقف کامل می رسد.

موتور بدون گیربکس یا گیرلس با ولتاژ متغیر - درایو VVVF Variable Voltage Variable Frequency

نیرو در این موتورها مستقیما و بدون گیربکس به کابین منتقل می شود و برای اینکه حرکت کابین نرم انجام شود، از طریق مدارهای الکتریکی و رگلاتور سرعت حرکت موتور کنترل می شود.

مزایای استفاده از درایو VVVF -Variable Voltage Variable Frequency در سیستم آسانسور

1. مسافرین در این سیستم توقف و استارتهای بسیار نرمی را تجربه می کنند.

2. کلیه قطعات آسانسور از جمله موتور، لنت ترمز و سیم بکسل، نرمتر حرکت می کنند و در نتیجه عمر مفید آنها بیشتر خواهد بود.

3. در این سیستم نیازی به فلایویل نیست.

4. موتور در این سیستم خنکتر کار می کند.

معایب استفاده از درایو VVVF - Variable Voltage Variable Frequency در سیستم آسانسور

1. هزینه نصب اولیه آن نسبتا بیشتر است.

2. نصب اولیه و نگهداری آن پیچیده تر و مستلزم تخصص بیشتری است.

3. در این سیستم صدای موتور خانه کمی بیشتر خواهد بود.

 

سوالات متداول در ارتباط با آسانسور:

1- آسانسور شیشه ای، و آسانسور پانوراما از کدام نوع آسانسور هستند؟ آسانسور شیشه ای، می تواند آسانسور کششی، آسانسور هیدرولیک، و یا آسانسور MRL باشد. در واقع اگر اتاق آسانسور از جنس شیشه باشد، به آن آسانسور شیشه ای می گویند، و این موضوع ارتباطی به موتور و گیربکس آسانسور ندارد، و آسانسور پانوراما، نوعی آسانسور شیشه ای محسوب می شود که سقف آن از جنس شیشه است.

2- آسانسور جکی چیست؟ آسانسور هیدرولیکی را در اصطلاح عامیانه، آسانسور جکی می گویند.

3- آسانسور روملس MRL چیست؟ آسانسور به انگلیسی elevator است، و MRL مخفف Machine RoomLess می باشد که در آنها، سیستم آسانسور، موتورخانه ندارد و کلیه تجهیزات بالا، و یا پایین کابین نصب شده اند و با خود کابین بالا و پایین می روند.

4- آسانسور برج خلیفه، و آسانسور برج میلاد ازکدام نوع آسانسور هستند؟ آسانسور برج خلیفه و برج میلاد، هر دو از نوع کششی هستند. آسانسور برج خلیفه ساخت otis و آسانسور برج میلاد نیز ساخت سوییس است.

5- آیا قوانین آسانسور در تهران و سایر شهرستانها فرقی دارد؟ سندیکای آسانسور در تهران و سندیکای آسانسور در سایر شهرستانها، متولی نظارت بر اجرای آسانسور در شهرها هستند، و اصول کلی در همه آنها یکسان است، اما، ممکن است در جزئیات کمی با هم فرق داشته باشند، در مجموع، دقیقترین و سختگیرترین سندیکای آسانسور در تهران است.

6- آسانسور چگونه کار می کند؟ آسانسور نیروی الکتریکی (برق شهر) را از طریق موتور آسانسور به نیروی مکانیکی تبدیل می کند و جابجایی عمودی را برای ما مقدور می سازد.

7- آسانسور حمل بار چیست و چرا وجود دارد؟ در ساختمانهای بزرگ، آسانسوری برای حمل بار تعبیه شده، زیرا اولا: فضا، و جنس دیوار اتاق این آسانسور برای حمل بار ساخته شده و در برابر ضربه مقاوم است، ثانیا: با این روش مسافران طبقات مجبور نیستند که منتظر تخلیه بار باشند.

8- قیمت آسانسور را چگونه محاسبه می کنند؟ آسانسور از ده ها قطعه تشکیل شده که هر کدام انواع و اقسامی دارند، و طبیعتا قیمتهای متفاوتی هم باید برای آنها پرداخت، اما در کل، تعداد نفرات آسانسور، نصب درایو، نصب بلک اوت، نوع موتور، و تعداد ایستگاه ها (یا تعداد توقفها) در قیمت آسانسور تعیین کننده هستند. مثلا قیمت آسانسور 8 نفره، بسیار بیشتر از قیمت آسانسور 4 نفره است، زیرا اصول طراحی و ساخت متفاوتی هم دارد.

9- آسانسور خودرو بر چیست؟ آسانسوری که برای حمل خودرو طراحی و ساخته شده باشد را آسانسور حمل خودرو می گویند، معمولا این نوع آسانسورها هیدرولیکی هستند.

 

 

منابع:

وزارت مسکن و شهرسازی - مقررات ملی ساختمان، مبحث پانزدهم، آسانسور و پله برقی