آسانسور ساختمان | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1395/09/12 آخرین بازنگری: 1395/09/12 بازدید: 63

آسانسور ساختمان

طبق قوانین شهرداری، نصب آسانسور برای ساختمانهای بلندتر از 4 طبقه اجباری است، ولی اخیرا بمنظور آسایش افراد مسن و در نتیجه سهولت در فروش ساختمان، برای ساختمانهای 4 و حتی 3 طبقه نیز آسانسور طراحی و ساخته می شود.

محل اجرای آسانسور با توجه به نوع آسانسور، ابعاد آن و قوانین شهرداری، در مرحله نقشه ساختمان در نظر گرفته می شود – پلان آسانسور در نقشه زیر نشان داده شده:

پلان آسانسور

انواع آسانسورهای قابل استفاده در ساختمان عبارتند از:

آسانسور کششی

آسانسور هیدرولیکی

آسانسور بدون موتورخانه، روم لس (MRL)

قیمت آسانسور

مواردی که قیمت آسانسور را تعیین می کنند عبارتند از:

- نوع آسانسور.

- تعدا توقف یا ایستگاه.

- کیفیت قطعات و اجزای آسانسور.

آسانسور کششی و قطعات آن

شمای یک دستگاه آسانسور کششی در شکل زیر نشان داده شده است:

اجرای آسانسور

اجزای آسانسور کششی و کارکرد هر کدام به شرح زیر است:

1. موتورخانه آسانسور

محل استقرار موتور، گیربکس (درصورت وجود)، تابلو کنترل و گاورنر در موتورخانه یا اتاق آسانسور است. در آسانسورهای کششی، در بهترین حالت موتورخانه درست در بالای چاه آسانسور تعبیه می شود.

"ابعاد موتورخانه"، "محل استقرار هر کدام از اجزاء"، "تهویه"، "نور اتاق" و حتی "جهت باز شدن درب ورودی موتورخانه" مقرراتی دارد که بازرسین استاندارد آسانسور هر کدام از آنها را با چک لیست خود مطابقت داده و در نهایت آسانسور را تایید می کنند.

2. تابلو کنترل آسانسور

تابلو کنترل آسانسور معمولا در اتاق آسانسور نصب می شود و فرمانهای لازم را برای حرکت آسانسور و تنظیم سرعت، باز شدن و بسته شدن بموقع دربها را صادر می کند.

تابلو کنترل برای هر یک از انواع آسانسور متفاوت است و حتی اگر آسانسور مجهز به درایو باشد، تابلو کنترل مخصوصی باید داشته باشد.

تابلو آسانسور

3. موتور و گیربکس آسانسور

نیروی محرکه لازم برای جابجایی کابین آسانسور توسط موتور آسانسور تولید می شود و در مقاله ای جداگانه آورده شده است. مقاله موتور گیربکس آسانسور

4. کابین آسانسور

کابین آسانسور، اتاقی است که مسافر یا بار داخل آن قرار گرفته و به سمت طبقات حرکت می کند. معمولا اتاق آسانسور را با ترکیبی از جنس استیل، چوب و شیشه می سازند.

اغلب یکی از دیواره های کابین آسانسور را با آئینه می پوشانند تا فضای کوچک کابین، بزرگتر به نظر برسد.

مساحت کابین آسانسور و نیز مساحت درب ورودی آن تابعی از حداکثر ظرفیت آسانسور (حداکثر نفرات و یا حداکثر وزن) است. جدول زیر این اطلاعات را نشان می دهد:

جدول ظرفیت آسانسور

5. یوکِ کابین آسانسور

یوک در واقع شاسی کابین آسانسور است و قطعات کابین روی آن استوار هستند. در آسانسور کششی، یوک از بالا توسط سیم بکسل به موتور متصل است و در آسانسور هیدرولیک، جک هیدرولیک از پایین به یوک وصل می شود.

یوک باید در مرکز ثقل کابین قرار داشته باشد، در غیر اینصورت در دراز مدت کابین و اجزاء آسانسور آسیب می بینند. به همین دلیل است که نباید با آسانسور مسافربری، بار حمل کرد.

سیستم ترمز پاراشوت و نیز کفشکها به یوک متصل می شوند.

6. وزنه تعادل – زنجیر جبران

برای کاهش مصرف انرژی و استهلاک موتور آسانسور، وزنه ای معادل وزن کابین خالی (بدون مسافر) از طریق قرقره به کابین متصل می کنند. (شکل اول در همین مقاله). جنس وزنه می تواند از چدن و یا سرب باشد.

در برجهای بلند مرتبه، مانند برج میلاد، وزن کابل نیز عدد قابل توجهی است و هنگامیکه کابین در پایینترین طبقات و یا بالاترین طبقات باشد، این تعادل بر هم می خورد، برای پیشگیری از این مشکل، از زنجیر جبران استفاده می شود. زنجیر جبران، از زیر کابین، به زیر وزنه تعادل متصل می شود و تعادل دقیقتری را بین کابین و وزنه تعادل برقرار می کند.

7. سیم بکسل آسانسور – اتصالات سیم بکسل

قرقره متشکل از کابین و وزنه تعادل از طریق سیم بکسل به یکدیگر متصل شده و در چاه آسانسور معلق هستند. نوع، تعداد و ضخامت سیم بکسل مورد استفاده نیز از طریق محاسبات و جداول استاندارد تعیین می شود.

سیم بکسل آسانسور

اتصالات سیم بکسل نیز آنرا به یوکِ کابین و وزنه تعادل متصل می کند و بستن این اتصالات نیز باید مطابق با اصول ایمنی و استاندارد انجام شود.

8. ریل راهنما – نگهدارنده ریل – اسکلت بتنی و فلزی

ریل آسانسور برای اهداف زیر طراحی و ساخته می شود:

- برای اینکه کابین و وزنه تعادل در چاه آسانسور در مسیر مستقیم و عمودی حرکت کنند، و به یکدیگر برخورد نکنند، مسیر حرکتشان توسط ریل آسانسور (ریل راهنما) محدود می شود.

- در صورتیکه سرعت حرکت آسانسور بیشتر از مقدار پیش بینی شده افزایش یابد، ترمزهای پاراشوت به ریل فشار آورده و آسانسور را نگاه می دارند.

ریل آسانسور

ریل آسانسور از طریق نگهدارنده ریل به دیواره چاه آسانسور متصل می شود.

نگهدارنده نیز در ساختمانهایی با اسکلت فلزی، به تیر آهن عمودی اصلی متصل است و در ساختمانهایی با اسکلت بتنی، از قبل می بایست صفحه یا پروفیلی برای اتصال به نگهدارنده پیش بینی شده باشد.

ریل آسانسور، نگهدارنده ها و اجرای تراز آنها (تراز ریسمان) از جمله موارد حساس است که توسط بازرسان استاندارد بدقت کنترل می شوند.

9. کفشک کابین

کفشک، مسیر حرکت کابین و وزنه تعادل را روی ریل محدود می کند، کفشکها در دو نوع لغزشی و غلطکی وجود دارند:

کفشک آسانسور

در چهارگوش کابین آسانسور (یوک) و وزنه تعادل کفشک نصب می شود.

10. درب کابین و درب آسانسور (ایستگاه یا توقف)

بین فضای کابین آسانسور و محوطه بیرون آن 2 درب وجود دارد، یکی درب داخلی (یا درب کابین) و دیگری درب بیرونی.

درب داخلی معمولا از نوع "اتوماتیک دو لت" انتخاب می شود که خودکار باز و بسته می شود.

ولی سازنده می تواند درب بیرونی را "لولایی" یا "اتوماتیک" انتخاب کند. درب لولایی از نظر تردد و اشغال فضا برای باز و بسته کردن درب محدودیتهایی دارد. مضاف بر آن، احتمال چفت نشدن درب لولایی در طبقات وجود دارد که باعث می شود آسانسور نتواند فرمان احضار را در دیگر طبقات پاسخ دهد.

درب آسانسور

در مجموع احتمال گیر کردن آسانسور در طبقات برای "درب تمام اتوماتیک" کمتر است.

11. سیستم باز کننده درب آسانسور

این سیستم کنترل دربهای داخلی و خارجی کابین را بعهده دارد وظایف این سیستم به شرح زیر است:

- پس از رسیدن آسانسور به محل دقیق طبقات، درب داخلی و خارجی (برای آسانسور تمام اتوماتیک) را باز می کند.

- در صورتیکه مانعی در ورودی درب وجود داشته باشد، درب را باز نگاه دارد.

- تا قبل از بسته شدن کامل دربها، فرمان حرکت را به موتور صادر نکند.

- باز و بسته شدن دربها را در حداقل زمان و با کمترین صدا انجام دهد.

12. کابل متحرک آسانسور

کابلی است که فرمانهای مسافران را از داخل کابین به تابلو کنترل منتقل می کند و لذا از کابین آویزان است و با کابین بالا و پایین می رود.

کابل متحرک آسانسور

در ازای هر طبقه، حداقل 8 رشته سیم در کابل متحرک وجود دارد، برای یک ساختمان با 5 ایستگاه، کابل متحرک 40 رشته سیم دارد.

13. کلیدهای احضار، نمایشگر طبقات، پنل کنترل کابین

این کلیدها و نمایشگرها، فرمانهای مسافرین را به تابلو کنترل منتقل می کنند و وضعیت آسانسور را به مسافر نشان می دهند.

کلیدها و دکمه آسانسور

14. چاه آسانسور یا چاله آسانسور

مسیر حرکت کابین آسانسور از پایینترین ایستگاه تا بالاترین آن در چاه یا چاله آسانسور صورت می گیرد، فاصله بین کفِ پایینترین ایستگاه را تا کفِ چاه آسانسور "چاهک آسانسور" می گویند، که بافر در کفِ چاهک جانمایی می شود.

15. بافر (ضربه گیر) آسانسور

بافر وسیله ای است که در چاله آسانسور و در زیر کابین و وزنه تعادل تعبیه می شود و در صورتیکه آسانسور یا وزنه تعادل سقوط کند، تا حدودی از شدت ضربه می کاهد.

بافر در انواع ضربه گیر پلی اورتان، ضربه گیر فنری و ضربه گیر هیدرولیک (روغنی) وجود دارد.

بافر (ضربه گیر) آسانسور

16. فلکه کششی آسانسور

فلکه کششی، مسیر چرخش سیم بکسل را طوری روی فلکه موتور هدایت می کند که اصطکاک مناسبی بین آنها وجود داشته باشد و احتمال سر خوردن کابل از روی شیار فلکه موتور به حداقل برسد. این تنظیمات با توجه به مشخصات و وزن آسانسور انجام می شود.

فلکه کششی آسانسور

17. ترمز مغناطیسی

ترمز مغناطیسی در واقع نوعی سوئیچ است که اگر برق داشته باشد، حرکت آسانسور میسر است ولی اگر برق قطع شود موتور و در نتیجه آسانسور قفل می شوند.

در هنگام قطع برق شهر، این سیستم بصورت دستی آزاد می شود تا عملیات انتقال کابین به ایستگاه پایینتر انجام شود.

18. روشنایی و فن کابین

طبق مقررات موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران، کابین آسانسور باید مجهز به فن باشد و روشنایی استاندارد حتی در کف کابین تامین شود.

معمولا برای صرفه جویی در مصرف برق و کنترل دمای کابین، از لامپهای سرد در آن استفاده می شود که توسط سنسور حرکتی خاموش و روشن می شوند.

19. ترمز پاراشوت آسانسور

سیستم پاراشوت، یک سیستم مکانیکی (غیر الکتریکی) برای ایمنی آسانسور است، ترمز پاراشوت که به یوک متصل می شود، هنگامی عمل می کند که سرعت حرکت کابین، از حد مجاز (115 درصد سرعت اسمی آسانسور) بیشتر باشد.

کنترل سیستم پاراشوت از طریق چرخ گاورنر صورت می گیرد.

ترمز پاراشوت آسانسور

طرز کار چرخ گاورنر، شبیه به کمربند ایمنی خودرو است، کمربند خودرو را فقط با سرعت کم می توانیم بکشیم، اگر سرعت دست ما زیاد باشد، کمربند قفل شده و نمی توانیم آنرا جابجا کنیم.

چرخ گاورنر به اهرم ترمز پاراشوت متصل است و هنگامیکه کابین بالا و پایین می رود، گارورنر نیز با سرعتی معادل با حرکت کابین می چرخد. اما وقتی سرعت حرکت کابین زیاد شود، چرخ گاورنر قفل شده و اهرم ترمز پاراشوت کشیده می شود و کابین از طریق لقمه های ترمز به ریل آسانسور می چسبد.

20. سنسور وزن

وجود اضافه بار در کابین آسانسور، توسط سنسور وزن تشخیص داده می شود و تا زمانیکه اضافه بار وجود داشته باشد، دستورات جابجایی کابین اجرا نخواهد شد.

21. جعبه ریویژن آسانسور

جعبه ای است که روی کابین آسانسور (بالای یوک) تعبیه شده و تعمیرکار یا سرویسکار آسانسور با استفاده از آن می تواند کابین را حرکت دهد. هنگامیکه آسانسور با جعبه ریویژن کار می کند، دکمه ها و کلیدهای احظار غیر فعال هستند.

جعبه ریویژن آسانسور

22. سیستم بلک اوت آسانسور

سیستم بلک اوت یا برق اضطراری آسانسور، وقتی مورد استفاده قرار می گیرد که یک یا چند فاز از برق سه فاز آسانسور قطع شده باشد، سیستم بلک اوت در واقع چند باتری ذخیره است که برای انتقال آسانسور به نزدیکترین طبقه پایین انرژی کافی را در خود دارد.

سیستم بلک اوت و درایو آسانسور از موارد تعیین کننده در قیمت آسانسور هستند.

آسانسور هیدرولیکی و اجزای آن

نیروی لازم برای جابجایی کابین آسانسور هیدرولیکی، توسط پمپ هیدرولیک تولید می شود و از طریق شیلنگ های هیدرولیک، به جک هیدرولیک منتقل می شود.

جک هیدرولیک منبسط شده و کابین به سمت بالا حرکت می کند. برای پایین آمدن کابین، نیازی به قدرت موتور نیست و فقط جریان برگشت روغن هیدرولیک با شیر هیدرولیک کنترل می شود و کابین به سمت پایین باز می گردد. شمای یک دستگاه آسانسور هیدرولیک در شکل زیر نشان داده شده است:

اجزای آسانسور هیدرولیکی

بسیاری از اجزای آسانسورهای هیدرولیکی با آسانسورهای کششی مشترک هستند.

شیر اطمینان

یک نوع شیر هیدرولیکی است که در صورت افزایش سرعت حرکت کابین، با باز و بسته شدن، مانع از سقوط کابین می شود.

آسانسور (MRL) روم لس یا بدون موتورخانه و اجزای آن

آسانسور MRL بدون موتور خانه، شباهت زیادی به آسانسور کششی دارد، با این تفاوت که موتور و گیربکس (در صورت وجود) در بالای اتاق آسانسور تعبیه شده و در واقع وزن موتور نیز روی کابین سوار است.

نمونه قرارداد آسانسورِ ساختمان:

 

 

 

منابع:

وزارت مسکن و شهرسازی - مقررات ملی ساختمان، مبحث پانزدهم، آسانسور و پله برقی

.: تعداد 2 نفر از 2 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
مقایسه آسانسور کششی و هیدرولیکی و بدون موتورخانه
مقایسه آسانسور کششی و هیدرولیکی و بدون موتورخانه
نمونه قراردادهای پیمانکاری ساختمان
نمونه قراردادهای پیمانکاری ساختمان
اجرای اسکلت بتنی
اجرای اسکلت بتنی
دیوار ساختمان
دیوار ساختمان
کاشی کاری ساختمان
کاشی کاری ساختمان
نقاشی ساختمان
نقاشی ساختمان
آزمایش خاک ساختمان
آزمایش خاک ساختمان
تخریب ساختمان
تخریب ساختمان
مقایسه اسکلت بتنی و فلزی
مقایسه اسکلت بتنی و فلزی
نظرات کاربران

نظری جهت نمایش وجود ندارد

نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید