چرخه زندگی و علت نیش زدن پشه ها | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1394/11/24 آخرین بازنگری: 1395/08/13 بازدید: 1,795

چرخۀ زندگی و علت نیش زدن پشه ها

در سرتاسر جهان حدود 3500 نوع و گونه پشه وجود دارد و از این میان، نزدیک به 170 گونه پشه را می توان در ایالات متحدۀ آمریکا یافت.

انواع پشه-تنوع پشه ها

طول پشه ها به طور متوسط بین 4 تا 55 میلی متر است و وزن شان بین 2 تا 2.5 میلی گرم. پشه های ماده معمولاً بزرگ تر از پشه های نر هستند.

اندازه پشه

سرعت بال زدن پشه ها حدود 250 تا 500 بار در ثانیه است. پشه، سرعت بال هایش را همگام سازی می کند تا جفت خودش را بر اساس سرعت بال هایش بیابد.

دانشمندان زمانی بر این باور بودند که فقط پشه های نر قادرند صدای وزوز و بال زدن جفت های بالقوۀ خود را بشنوند و تشخیص دهند، اما تحقیقات اخیر نشان داده که پشه های ماده نیز قادر به انجام این کار هستند. وقتی پشه های نر و ماده با یکدیگر ملاقات می کنند، صدای بال و وزوز کردن آن ها با سرعت مشابهی با هم همزمان و همگام می شود.

بال پشه

سرعت پرواز پشه ها نیز بین 1 تا 2.5 کیلومتر در ساعت است.

طبق تحقیقات صورت گرفته،‌ حداقل 210 میلیون سال است که پشه ها به زندگی مشغولند و قدمتی دیرینه دارند! جالب است که نسل دایناسورها منقرض شده، اما نسل پشه ها همچنان تداوم دارد!

جان سختی پشه

پشه ها مهلک ترین موجودات روی کرۀ زمین هستند و بیشتر مرگ و میرها مرتبط با پشه هاست تا هر حیوان دیگر. سالانه، بین 2 تا 3 میلیون نفر در جهان به علت گزیده شدن توسط پشه ها جان می بازند. این در حالی است که تعداد کسانیکه در اثر حمله کوسه ها در جهان کشته می شوند کمتر از 100 نفر در سال است.

پشه و مرگ و میر

خوشبختانه پشه ها مدت خیلی زیادی زنده نمی مانند و کل چرخۀ زندگی هر پشه فقط چند روز است. از لحظه شروع پرواز، نرها کمتر از یک هفته و ماده ها شاید یک یا دو ماه زنده باشند.

چرخه زندگی پشه ها

طول چرخۀ زندگی پشه ها بین گونه های مختلف آن ها متغیر است و به شرایط محیطی همچون دما و رطوبت بستگی دارد. اما به طور کلی، چرخۀ زندگی تمام پشه ها متشکل از مراحل تخم، لارو، شفیره و بلوغ است.

چرخه زندگی پشه

پشه های نر فقط از شهد گیاهان و آب موجود در میوه ها تغذیه می کنند، در حالی که پشه های ماده به منظور ایجاد و تقویت تخم های خود، محتاج پروتئین هستند، که این پروتئین را از خون میزبان (ما) تأمین می کنند و به همین علت، خون میزبان ها را می مکند. پشه های نر نیش نمی زنند و خون نمی مکند و این کاری است که فقط پشه های ماده انجام می دهند. در واقع خون انسان به "تولید مثل"پشه ها کمک می کند.

اکثر پشه ها شب ها تخم ریزی می کنند و از آنجا که تخمهای پشه برای رشد به آب نیاز دارد، پشه تخم های خود را مستقیماً داخل آب رها می کند و برخی دیگر تخم ها را در نزدیکی جاهایی که آب هست (و نه درون آب‌) می ریزند.

چرخه زندگی پشه

حتی برخی دیگر از انواع پشه ها روی خاک مرطوب، که انتظار می رود با بالا آمدن آب خیس شود، تخم می گذارند. این تخم ها می توانند تا فرا رسیدن زمستان زنده بمانند و منتظر بارش های بهار یا تابستان شوند تا آن ها را فرا بگیرد و خیس کند. فرآیند تبدیل شدن تخم به پشۀ بالغ بین 10 تا 14 روز طول می کشد.

طبق تحقیقات صورت گرفته، وقتی تخم ها رها می شوند سفید رنگ هستند و بعد طی یک روز تیره و سیاه می شوند. در 1 تا 2 روز اول تخم ها به لارو تبدیل می شوند. لاروها مخلوقاتی آبزی هستند که از جلبک ها، باکتری ها و دیگر میکرو ارگانیزم های موجود در آب تغذیه می کنند. در برخی گونه های خاص از پشه ها، لاروها حتی یکدیگر را می خورند. آن ها عمدتا به شکل وارونه در آب قرار می گیرند تا بتوانند از طریق لوله های قرار گرفته در دُم هایشان، اکسیژن موجود در آب را بگیرند و تنفس کنند.

چرخه زندگی پشه

پشه ها موجوداتی خونسردند و وابسته به منابع گرمایی بیرونی هستند تا بدن خود را گرم کنند، لذا شکل گیریِ تخم هایشان بستگی به درجه حرارت دارد. هر چه دما بیشتر و بالاتر باشد، به همان اندازه لارو پشه ها سریع تر رشد خواهند کرد.

هر لارو حدود نیم سانتی متر طول دارد، اکثر لاروها طی حدود یک هفته یا کمی بیشتر رشد می کنند، پوست خود را شکاف می دهند و به شفیره تبدیل می شوند. شفیره ها نیز همچنان در آب می مانند. وقتی شفیره ها احساس خطر و ناامنی کنند، به قسمت های پائین تر آب می روند و کمی بعد دوباره به سطح آب بازمی گردند.

شفیره ها نیز همچون لاروها ممکن است خوراک پرندگان و ماهی ها شوند یا توسط انسان ها از بین بروند. وقتی کمی مادۀ چرب در داخل آب وجود داشته باشد،‌ شفیرۀ پشه دیگر قادر نخواهد بود از آب اکسیژن دریافت کند.

پس از چند روز شفیره ها تبدیل به پشه بالغ شده و روی سطح آب قرار می گیرند و بال های خود را خشک کرده و برای پرواز آماده می شوند.

پشه ها اغلب در همان محدوده ای که از تخم بیرون آمده اند، می مانند و بیش از حدود 1.5 کیلومتر دور نمی شوند. اگرچه برخی گونه هایشان می توانند تا 7.5 کیلومتر یا بیشتر هم پرواز کنند و دور شوند. از آن جا که پشه ها به علت سبک بودن به سادگی به واسطۀ باد پراکنده می شوند، لذا ترجیح می دهند در فاصله ای نزدیک به سطح زمین به پرواز درآیند و سرعت شان نیز آهسته و در حدود 1.5 کیلومتر در ساعت است.

پشه های بالغ طی نخستین روزهای پس از تولدشان، جفت گیری می کنند. گاهی پشه های نر مجبورند حدود یک روز صبر کنند تا بخش هایی از اندام های تولید مثل شان کامل شود و تکامل یابد. پشه های نر از طریق گوش دادن به صدای بال های پشه های ماده، آن ها را می یابند و بارور می کنند.

پس از آن که کار و وظیفۀ باروری پشه های ماده انجام گرفت، پشه های نر فقط بین سه تا پنج روز زنده می مانند و بعد می میرند. پشه های ماده عمدتاً فقط یک بار جفت گیری می کنند، اما بسته به میزان گرما و رطوبت محیط زندگی شان ممکن است بیشتر از حد معمول نیز عمر کنند. تحت شرایط ایده آل و آرمانی، پشه های ماده فقط یکی دو ماه زنده اند.

پشه های ماده می توانند پس از فقط یک بار جفت گیری با پشۀ نر، هر سه شب یک بار، هر سری تا 100 تخم بگذارند. آن ها تا پیش از این که بمیرند، عموماً سه سری تخم می گذارند.

خفاش ها، پرندگان و عنکبوت ها از شکارچی های طبیعی پشه های بالغ هستند و ماهی ها و حشرات آبزی از لاروها و شفیره های موجود در آب تغذیه می کنند.

نیش زدن پشه ها

پشه ها از روی سرگرمی (یا برای دفاع شخصی همچون زنبورها) شما را نیش نمی زنند. همان طور که ذکر شد، هم پشه های نر و هم ماده از شهد گیاهان تغذیه می کنند و نه خون شما.

نیش پشه

پشۀ ماده نیز فقط برای تقویت تخمهایش از خون شما تغذیه می کند و نه برای خودش. پس برای حشرۀ کوچکی همچون پشه، نیش زدن پستاندار بزرگی همچون انسان یک کار بسیار ریسکی و پر از مخاطره است و ممکن است به قیمت از دست دادن جانش تمام شود!

پشه ها دید ضعیفی دارند و از گیرنده های موجود در شاخک خود برای حس کردن حضور و وجود یک وعده خون استفاده می کنند. دی اکسید کربنی که بازدم می کنیم و اسید لاکتیکی که حاصل عرق کردن ما است، با هم ترکیب می شوند تا بویی تشکیل دهند که پشه ها خواهان آن هستند.

پشه ها می توانند دی اکسید کربن را از فاصلۀ 20 متری تشخیص دهند. دی اکسید کربن که انسان ها و دیگر جانوران تولید می کنند، سیگنال کلیدی و مهمی برای پشه هاست و به آن ها اعلام می کند که یک وعده خون بالقوه در نزدیکی شان هست.

وقتی پشۀ ماده یک رگ خوب و پر خون می یابد، با پوزۀ دراز و خرطوم مانند خودش راهی به سمت رگ پیدا کرده و خون را از آن می مکد. این میزان خون می تواند تا سه برابر وزن پشۀ ماده باشد!!! قبل از مکیدن خون، پشه مقداری از بزاق خود را وارد قسمتی از پوست تان می کند که خراش داده است. بزاق پشه حاوی یک مادۀ ضد انعقاد خون است که باعث می شود تا زمانی که پشه در حال خون گیری است و کارش تمام نشده، خون تان لخته نشود.

نیش پشه

در این حین، سیستم ایمنی بدن تان درمی یابد که اتفاقی در حال وقوع است و در واکنش به این شرایط، وارد عمل می شود. سپس سلول های پلاسمای بدن تان شروع به تولید آنتی بادی ها می کند و آن ها را به ناحیه ای از بدن می فرستد که توسط پشه ها نیش زده شده است. این آنتی بادی ها باعث می شوند سلول های ماست یا ماست سل های (Mast Cells) شما هیستامین ترشح کند تا به مبارزه با این مادۀ خارجیِ ترشح شده یعنی بزاق پشه بپردازد. هیستامین به ناحیۀ مورد هجوم پشه می رسد و باعث می شود رگ های خونی آن ناحیه متورم شود.

اما علت خارش پوست شما چیست؟

منبسط شدن رگ های خونی باعث ایجاد ورم می شود و در نتیجه آن نورونهای حسی آن قسمت از پوست تحریک شده و شما این تحریک اعصاب را به عنوان خارش احساس می کنید.

مطالعات اخیر در خصوص واکنش بدن نسبت به نیش پشه در موش ها، حاکی از آن است که شاید این خارش علت دیگری هم داشته باشد. سلول های ماست یا ماست سل ها (Mast Cells) ممکن است مادۀ غیر هیستامین دیگری آزاد کنند که سبب می شود نورون های محیطی، سیگنال های خارش را به مغز بفرستند.

پس از آن که پشه های ماده، خون مورد نیاز را دریافت کردند، به مکانی دنج و گرم و مرطوب می روند تا در آن جا به استراحت بپردازند و در انتظار شکل گیری تخم های خود بمانند. این فرآیند تا پنج روز طول می کشد. سپس پشه های ماده تخم می گذارند و بعد به سراغ شکار بعدی خود می روند تا خون مورد نیاز برای ایجاد تخم های آتی خود را تأمین کنند.

آیا پشه ها به راستی برخی گروه های خونی را به برخی دیگر ترجیح می دهند؟

به واقع باید گفت بله! گروه خونی شما، از جمله عوامل و فاکتورهایی است که باعث جذب پشه ها به سوی شما می شود. مطالعات نشان داده که پشه ها افرادی با گروه خونی O را به دیگر افراد ترجیح می دهند. چنین افرادی 83.3 درصد، بیشتر توسط پشه ها نیش زده می شوند. در حالی که افرادی با گروه خونی A به طور متوسط 46.5 درصد دلخواه پشه ها هستند! رطوبت بدن شخص، میزان تعرق وی و نیز بوی بدنش از عوامل دیگر جذب پشه هاست. آن ها با اندام حسی خود، ابتدا شکارشان را ارزیابی می کنند تا تصمیم بگیرند که آیا مایل به مکیدن خونش هستند یا خیر!

آیا پشه ها می خوابند؟

خوابیدن پشه

بله پشه ها نیز می خوابند. اما متأسفانه نه در ساعاتی که ما می خوابیم. اکثر پشه ها شب ها یا در هنگام غروب یا سپیده دم فعال اند و طی روز به استراحت می پردازند و می خوابند. پشه ها در جاهای کم نور، ساکت، مرطوب یا میان علف های هرز و برگ های گیاهان به استراحت و خواب می پردازند. البته شکل قرار گرفتن پشه ها در هنگام خواب و بیداری تفاوتی با هم ندارد.

پشه ها زمستان ها کجا می روند؟

پشه ها زمستان ها هیچ جایی نمی روند و فقط در ماه های سرد سال غیر فعال هستند و درجاهایی که توجه ما جلب نشود، پنهان می شوند و به محض گرم شدن هوا، شروع به نیش زدن ما می کنند. برخی پشه ها حتی در زمستان ها هم در جاهای مرطوب تخم می گذارند و این تخم ها تا فصل بهار که هوا در حال گرم شدن است، باقی می ماند تا پس از دریافت آب کافی، تبدیل به پشه شود.

در فصل پائیز، پشه ها جفت گیری می کنند و پس از آن، پشۀ نر می میرد و فقط این پشه های ماده هستند که در فصول سرد، در مکان هایی محفوظ همچون محل نگهداری حیوانات پنهان می شوند. با گرم شدن هوا، پشۀ ماده ابتدا باید یک وعده خون دیگر پیدا کند تا تخم هایش را ایجاد نماید.

جلوگیری از تکثیر پشه ها

از آن جا که پشه ها ناقل بسیاری از بیماری ها هستند (ایدز با نیش پشه منتقل نمی شود) و برای رشد و تکثیر نیاز به آب یا رطوبت دارند، شما می توانید با حذف منابع آب برای پشه ها مانع تکثیر و شکل گیری نسل جدیدی از آن ها شوید. برای این منظور می توانید آب گلدان ها را یک روز در میان عوض کنید و اجازه ندهید آب در زیر گلدانی ها جمع شود. هر جایی که آب جمع می شود را تمیز و خشک کنید. و در باغچۀ خانه نیز گل های همیشه بهار و شمعدانی بکارید، چرا که در دور کردن پشه ها مؤثرند.

پشه ها دنبال چه می گردند و چه هدفی را دنبال می کنند؟

به نظر می رسد که تنها قصد و هدف پشه ها، بیشتر تخم گذاشتن برای تولید پشه های بیشتر باشد. یک پشۀ ماده تا پیش از مرگ خود می تواند تا 500 تخم بگذارد.

شاید قضاوت برای ما در این خصوص دشوار باشد که پشه ها چرا خلق شده اند. شاید به اعتقاد ما، پشه ها هیچ هدفی جز آزار و اذیت ما ندارند. اما از دید خودشان، هدف آن ها بقای نسل شان و تولید پشه های بیشتر است. همچنین، از دید و نقطه نظر پرندگان، ماهی ها، قورباغه ها و دیگر حیواناتی که پشه ها را می خورند نیز هدف از خلقت پشه ها، همانا فراهم شدن یک منبع غذایی برای آن هاست.

اما آیا جهان به راستی به پشه ها نیاز دارد؟ یافتن یک استدلال در این خصوص دشوار است. چرا که اگر پشه ها نبودند، ‌شاید بیماری ها در میان انسان ها کاهش می یافت، زیرا پشه ها ناقل بیماری هایی همچون مالاریا (نیش پشه آنوفل)، تب زرد، تب دِنگ و ورم مغزی (آنسفالیت) هستند. (و نیز یک ویروس شیوع یافته در جهان با نام ویروس زیکا که در حال حاضر هیچ واکسن یا درمانی برای آن وجود ندارد و تنها روش پیش گیری، همانا جلوگیری از گزیده شدن توسط پشه‌هاست، ولی بیماری ایدز با نیش پشه منتقل نمی شود) پشه ها همچنین می توانند ناقل کرمی از گونۀ دیروفیلاریا ایمیتیس نیز باشند که می تواند برای سگ ها کُشنده باشد.

پشه ها در هنگام از تخم بیرون آمدن، به شکل ابرهای متراکمی هستند که منبع غذایی خوبی برای پرندگان موجود در اطراف خود به شمار می روند.

اما به اعتقاد برخی از دانشمندان، پشه ها بخش کافی و عمده ای از رژیم غذایی پرندگان را تشکیل نمی دهند.

 

 

 

منابع:

www.pestcontrol.about.com

www.insects.about.com

مترجم: مجید شهرابی

.: تعداد 20 نفر از 20 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

سیکل زندگی پشه گزارشی در مورد چرخه زندگی پشه

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
چرا زبان کامپیوتر 0 و 1 است؟
چرا زبان کامپیوتر 0 و 1 است؟
GPS چطور کار می کند؟
GPS چطور کار می کند؟
DNA چیست؟
DNA چیست؟
ذهن انسان، ضمیر ناخودآگاه
ذهن انسان، ضمیر ناخودآگاه
نظریه آشوب
نظریه آشوب
ماجرای حلقه نامزدی
ماجرای حلقه نامزدی
علت نامگذاری لوگو اپل
علت نامگذاری لوگو اپل
علت نامگذاری اشعه ایکس (X)
علت نامگذاری اشعه ایکس (X)
طرز کار یخچال فریز بدون برفک
طرز کار یخچال فریز بدون برفک
نظرات کاربران

نظری جهت نمایش وجود ندارد

نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید