درمان سوء مصرف مواد(اعتیاد) | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1394/01/12 آخرین بازنگری: 1395/08/13 بازدید: 2,429

ترک اعتیاد ،درمان سوء مصرف مواد

درمان سوء مصرف مواد (ترک اعتیاد) به معنی از بین بردن نیاز جسمی  و روحی فرد به مواد، و بازگرداندن او به زندگی عادی است. وابستگی جسمی و روانی در انواع مواد مخدر در جدول زیر آورده شده است: 
نوع مواد اعتیاد آور وابستگی روانی وابستگی جسمانی
الکل دارد دارد
تریاک، مورفین، ترامادول، کوکایین، نیکوتین (سیگار)، کافئین(قهوه و چای)، آمفتامین (شیشه یا کریستال)، هرویین، کراک دارد دارد
حشیش، ماری جوانا، بنگ، ال اس دی LSD، فن سیکلیدین، مواد استنشاقی بنزین، استون، چسب و ... دارد ندارد
 تجربه درمان ناموفق، روحیه بیمار را تضعیف کرده و امید او را برای درمان، کمتر می کند، بنابراین درک دقیق و آگاهانه از فرآیند درمان حائز اهمیت فراوان است.
درمان سوء مصرف مواد در 4 فاز صورت می گیرد که اجرای موفقیت آمیز آنها، درمان سوء مصرف مواد را در پی خواهد داشت.
 1- مشاوره با بیمار و تشخیص ریشه های سوء مصرف مواد:
یعنی پیدا کردن نقطه یا نقاطی که بیمار در آنها تصمیم اشتباه گرفته، زیرا مسلما اعتیاد راه حل درستی برای رهایی از شرایط سخت روحی و جسمی نیست، فقر، افسردگی و ورشکستگی توجیهی برای سوء استفاده از مواد نیستند، بدون شک بیمار در مورد یا مواردی تصمیم نادرست گرفته است. در این مرحله، تصمیم یا انتخاب درست، برای بیمار تشریح می شود، به عبارت دیگر، انتخاب درستی را که در گذشته باید انجام می داد، به او نشان داده می شود.
این قسمت بیشترین اهمیت را در موفقیت درمان دارد، و در صورتیکه این فاز بدرستی انجام نشود، احتمال برگشت به مواد زیاد خواهد بود.
 
2- مشاوره با بیمار و تقویت انگیزه، تصمیم و اراده او برای درمان و تنظیم برنامه زمان بندی و روحی برای درمان:
در این فاز با کمک بیمار انگیزه و دلایل درمان بحث و بررسی می شوند در برخی موارد، در مورد بیماران استفاده کننده از شیشه (کریستال)، این قسمت دشوارتر از سایرین خواهد بود، زیرا آنها درک درستی از اشتباه خود نداشته و تمایل کمتری برای درمان دارند.
معمولا افراد وابسته به مواد، نقص عمده ای در مراقبت از خود دارند، در این قسمت با توجه به شرایط اجتماعی و خانوادگی بیمار، دو راه "ادامه بیماری" و "درمان"، به دقت، و به تفصیل برای او تشریح می شوند. آنچه که بیمار تا کنون از دست داده و پیامد های دردناکی که با ادامه بیماری در انتظار او خواهند بود، برای او بازگو می شود، در مقابل آنچه که با درمان بدست می آورد نیز برای بیمار تشریح می شود.
بعنوان مثال، با دلیل، برهان و نشان دادن نمونه، فقر، طلاق و از دست دادن خانواده، خودکشی، خمودگی، چرت زدن دائم، لذت نبردن از زندگی، انزوای مطلق، عدم پذیرش و طرد اجتماعی و آتروفی (پوک شدن مغز) را در مقابل دوست داشته شدن، سلامتی، شادی، عضویت در خانواده و قرار گرفتن در مسیر پیشرفت، برای بیمار تشریح می شوند.
 
3- آغاز مرحله سم زدایی و ادامه آن تا از بین رفتن نیاز جسمی بیمار به مواد:
پس از تکمیل موفقیت آمیز فاز 1 و 2، بیمار برای رهایی جسم خود از موادی که به آن وابسته شده آماده می شود و با مشورت و نظارت متخصصین، یکی از روشهای زیر را برای سم زدایی و رفع نیاز جسم خود به مواد را انتخاب می کند:
روش علامتی: که نیاز به بستری بیمار ندارد و بیشتر برای بیماران با مقدار مصرف پایین قابل استفاده است و علائم درمان (درد، دل پیچه و آبریزش بینی و ... ) با دارو کنترل می شوند و نیاز به 2 تا 3 روز استراحت در منزل دارد.
روش جایگزینی: در این روش که نیاز به بستری بیمار ندارد، بیمار مواد مخدر را با داروهای شبه مخدر (نظیر متادون) جایگزین کرده و به تدریج مقدار دارو ها را کاهش می دهد و پس از مدتی دارو را نیز متوقف می کند.
روش های سریع و فوق سریع: که در آنها بیمار باید بستری شود و علائم ناشی از ترک را در مرکز بازپروری و در بیهوشی کامل پشت سر می گذارد.
در گذشته برای از بین بردن وابستگی جسم بیمار به مواد، او را در خانه حبس می کردند (به آن سقوط آزاد می گفتند) یا می بستند، که بسیار خطرناک بوده و احتمال اغماء و مرگ را در پی دارد. بعلاوه این روش نه تنها علمی نیست، بلکه هیچ راه حل و برنامه ای برای سالم ماندن بیمار پس از دوره ترک ندارد.
 
فاکتورهای زیر در انتخاب روش سم زدایی بیمار موثر هستند: 
1- نوع مواد، مدت و مقدار مصرف آن.
2- امکان، یا عدم امکان بیمار برای بستری شدن.
3- بودجه بیمار (در واقع خانواده بیمار) برای انجام این فاز.
4- زمان لازم برای سم زدایی.
 
طب سوزنی و هومیوپاتی از روش هایی هستند که در کنار سم زدایی استفاده شده و اثربخشی آنها را قویتر می کنند.

طب سوزنی

طب سوزنی باعث تحریک سلولهای عصبی شده و مقداری اندورفین در بدن بیمار ترشح می شود و در نتیجه فرایند سم زدایی آسانتر می شود. با استفاده از این روش مکانیسم دفاعی بدن تقویت شده و در نتیجه عوارض سم زدایی و ترک، شامل اختلالات عصبی، بی خوابی، اسهال، انواع درد و ...  تعدیل می شوند.

هومیوپاتی

عملکرد روش هومیوپاتی، شبیه به واکسن برخی بیماری ها است.
مبدع این روش (ساوئل هانمن، درمانگر آلمانی) معتقد بود که اگر مقداری از یک ماده بیماری زا را تضعیف کرده و وارد بدن بیمار کنیم، سیستم دفاعی بدن بیمار ماده مورد نیاز برای مقابله با آن عامل بیماری زا را تولید می کند. این روش در درمان وابستگی به الکل و برخی مواد مخدر نتایج خوبی درپی داشته است. موفقیت روش هومیوپاتی ارتباط مستقیمی با تجربه هومیوپات دارد.
 
4- تدوین برنامه ای برای رفع نیاز روانی بیمار به مواد و جلوگیری از وسوسه:
پس از انجام موفقیت آمیز سه فاز قبل، فقط وابستگی روانی به مواد، باعث ایجاد وسوسه استفاده مجدد می شود. روشهای زیر برای جلوگیری از این وسوسه توصیه می شوند:
1- عضویت در گروه های درمان سوء مصرف مواد (NA، TA) و به اشتراک گذاشتن تجربیات و سختی های آن با یکدیگر. در این گروه ها که در ایران نیز وجود دارند، افرادی که در مرحله درمان سوء مصرف مواد قرار دارند، با یکدیگر در ارتباط بوده و تجربیات خود را به اشتراک می گذارند و به اشتباهات و گناهان خود اقرار می کنند. شرکت در این گروه ها، قدرت بیمار را در مقابله با وسوسه افزایش داده و عزم او را برای درمان راسختر می کند. 
محتوای این کلاس ها، پشتوانه علمی و تجربی دارند و هر آنچه که در دستور کار این کلاسها قرار دارد، برای کمک به درمان بیمار طراحی شده است.
2- تکرار و تمرین مجدد فاز دوم و تداعی انگیزه های درمان و شیرینی آنچه که بیمار بعد از روزهای سخت بدست می آورد.
3- نداشتن معاشرت با معتادین، در دسترس نبودن مواد و ابزارهای استفاده آن.
4- پرهیز از تنهایی و گوشه گیری، و دریافت محبت، توجه و حمایت از طرف خانواده (همسر، پدر، مادر، برادر و خواهر)، انگیزه ای برای برگشت به مواد باقی نخواهد گذاشت.
5- استفاده از تکنیک های روان شناختی برای از بین بردن وسوسه، مثلا بیمار یک کش را به دست خود می بندد و با هر بار وسوسه آنرا کشیده و رها می کند، برخورد کش به دست بیمار، و درد متعاقب آن در کاهش وسوسه موثر است. بیمار باید در وسوسه های شدیدتر، کش را بیشتر بکشد.
6- استفاده از دارو های بی اثر کننده مواد مخدر (نالتروکسان، دی سولفیرام، لوو-آلفا-استیل متادول، بوپر نورفین و ...) این دارو ها، که به داروهای "ایجاد نفرت" یا "نفرت زا" معروفند، در واقع نفرتی ایجاد نمی کنند آنها از دسته آناگونیست های مواد مخدر هستند و مانع از جذب و اثر بخشی مواد مخدر می شوند، و اگر بیمار در حین بازپروری، از مواد مخدر استفاده کند، تاثیر چندانی را احساس نخواهد کرد و به نوعی از مواد مخدر و کارایی آن "نا امید" می شود.
7- همانطور که در مکانیسم اعتیاد ذکر شد، با انجام موفقیت آمیز هر کاری، یا رضایتمندی نسبت به موضوعی، موادی در مغز ما ترشح می شوند که شادی و سرخوشی ما را بدنبال دارند. این مکانیسم "پاداش در مغز" نام دارد و در بیماران سوء مصرف مواد مختل شده و باید بازپروری شود. نقش اطرافیان در این قسمت بسیار پررنگ بوده و باید با گذراندن هر مرحله از درمان، حتی کوچک، بیماران را تشویق کرده و به آنها جایزه یا هدیه دهند تا "مکانیسم پاداش" در مغز ایشان بازپروری شود.
8- مصرف غذاهای سالم که حاوی ویتامینهای گروه B و C هستند، مقاومت بدن فرد را بالا برده و فرآیند درمان را آسانتر می کند. (ویتامینها و غذاهای حاوی آنها)

منابع:

- Drugs in Perspective: Causes, Assessment, Family, Prevention, Intervention, and Treatment
نوشته Richard Fields -2009
- The Biology of Desire: Why Addiction Is Not a Disease
نوشته Marc Lewis PhD -2015
- Uppers, Downers, All Arounders: Physical and Mental Effects of Psychoactive Drugs, 7th Edition
نوشته Darryl Inaba, William E. Cohen -2011
- Principles of Addiction Medicine
نوشته Richard K. Ries, ‎Shannon C. Miller, ‎David A. Fiellin - 2009

.: تعداد 3 نفر از 3 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
مکانیسم اعتیاد
مکانیسم اعتیاد
اعتیاد و درمان آن
اعتیاد و درمان آن
علل شکل گیری اعتیاد
علل شکل گیری اعتیاد
انواع تست اعتیاد
انواع تست اعتیاد
ام اس MS اسکلروز چندگانه
ام اس MS اسکلروز چندگانه
درمان غیر جراحی ریزش مو
درمان غیر جراحی ریزش مو
علت ریزش مو در خانمها
علت ریزش مو در خانمها
سفید شدن مو و علت آن
سفید شدن مو و علت آن
علت ریزش مو در مردان
علت ریزش مو در مردان
نظرات کاربران
  • صفحه 1 از 1
  • 1
  • صفحه 1 از 1
  • 1
نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید