مکانیسم اعتیاد | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1394/01/12 آخرین بازنگری: 1395/08/13 بازدید: 2,916

مکانیسم اعتیاد

چطور یک نفر به مواد مخدر وابسته می شود؟
علت فیزیولوژیک شکلگیری اعتیاد چیست؟
عوامل شیمیایی و روانشناسی در فرایند اعتیاد کدامند؟
همان طور که سرماخوردگی بیماری سیستم تنفسی (گلو و سینوسها) انسان است، اعتیاد و وابستگی به مواد مخدر نوعی ناهنجاری در سیستم عصبی انسان است که البته ریشه های شخصیتی، روانی، خانوادگی و اجتماعی دارد.
نورون، نام سلول عصبی در بدن انسان است که وظیفه احساس و انتقال انواع پیامها را به عهده دارد؛ مثلاً نورونهای پوست دست ما، پیام گرما، سرما، زبری و ... را به مغز مخابره کرده و مغز را از وضعیت اجسام اطراف ما باخبر می کنند.
هر نورون وظیفه دریافت و مخابره پیغام به خصوصی را به عهده دارد. نورونهای موجود در مرکز بینایی در شبکیه چشم ما، وظیفه دریافت و مخابره محرکهای نوری را به عهده دارند و مغز با تجمیع و تحلیل پیامهای دریافتی از نورونهای شبکیه هر دو چشم، تصاویری را که می بینیم، می سازد.
نورونهایی در مغز و سیستم عصبی انسان وجود دارند که پیغام های مربوط به احساسات ما را تولید، دریافت و مخابره می کنند. احساس [ موفقیت، شادی، رضایت و ... ] یا [ شکست، افسردگی، ناراحتی و ... ]. همانطور که نورون های شبکیه با نور دریافتی از بیرون تحریک می شوند، نورون های مربوط به احساسات ما با مواد شیمیایی مختلفی از قبیل سروتونین، دوپامین، اندورفین، آدرنالین و ... (احساس مربوط به هر کدام متفاوت با بقیه است) تحریک می شوند.
با دستیابی به موفقیت، یا انجام کاری که رضایت و خوشحالی ما را در پی داشته باشد، این مواد شیمیایی  در بدن ما ترشح می شوند. مقدار ترشح آنها بستگی به درک ما از اندازه موفقیت ما دارد. بخش های مختلفی از مغز مسئول ترشح این مواد هستند.
مغز انسان با استفاده از این پیکربندی شیمیایی و عصبی، قدرت خارق العاده ای در کنترل و مدیریت شرایط روزمره زندگی ما را دارد، در مواقعی که از نظر جسمی یا روحی در تنگنا هستیم، مغز با ترشح این مواد شرایط را مدیریت می کند، بعنوان نمونه، در صورت بروز تصادف سخت و شکستگی های متعدد در بدن انسان، مغز پیامهای درد بسیار شدیدی را از نواحی مختلف بدن دریافت می کند که درک آنها خارج از دامنه تحمل ما است. در این شرایط مغز با ترشح موادی در خون، پایانه های عصبی انتقال درد را غیر فعال (نارسانا) کرده و شخص اصطلاحا در شوک می رود و هیچ دردی را احساس نمی کند.
مصرف مواد مخدر (از هر نوع) مقدار بسیار زیادی از مواد را که مسئول جلوگیری از احساس درد، یا احساس رضایت و شادی ما هستند (سروتونین، دوپامین، اندورفین، آدرنالین و ...)، وارد بدن ما می کند. به محض دریافت این مواد، احساس سرخوشی مفرطی به مصرف کننده دست می دهد و یا اینکه درد در بدن او تسکین پیدا می کند.
با ورود این مواد به بدن فرد و احساس سرخوشی مفرط، تولید کنندگان اصلی این مواد در بدن ما (بخش های مختلف مغز) با مقدار زیادی مواد، مثلا سروتونین در خون روبرو می شوند که توسط آنها تولید نشده است و فرد با مصرف مواد مخدر آنها را وارد بدن خود کرده است. در نتیجه، اولا، فعالیت آنها متوقف شده و ثانیا، حساسیت خود را بمقدار قابل توجهی از دست می دهند.
با کاهش سطح سروتونین (از طریق متابولیزه شدن آن در کبد) فرد دچار احساس شدید شکست، افسردگی، ناراحتی و درد می شود. و به ناچار برای رهایی از این شرایط، دوباره از مواد مخدر استفاده می کند. این حالت معمولا بین 8 تا 12 ساعت اتفاق می افتد و بستگی به نوع و مقدار مواد دارد.
با تکرار و پیشرفت این رویه، تولید کنندگان طبیعی مواد مذکور در بدن انسان ضعیف تر و ضعیف تر شده و از کار می افتند و به همین دلیل شخص کاملا به مواد وابسته شده و دچار اعتیاد یا سوء مصرف مواد می شود.
انواع مختلف مواد مخدر، اثرات متفاوتی را در بدن انسان بوجود می آورند، ایجاد وابستگی روانی نقطه مشترک در همه مواد مخدر است، اما برخی از آنها، علاوه بر وابستگی روانی، وابستگی جسمی را نیز در فرد معتاد به همراه دارند.
جدول زیر وابستگی جسمی و روانی را برای انواع مواد مخدر نشان می دهد:
 
نوع مواد اعتیاد آور وابستگی روانی وابستگی جسمانی
الکل دارد دارد
تریاک، مورفین، ترامادول، کوکایین، نیکوتین (سیگار)، کافئین(قهوه و چای)، آمفتامین (شیشه یا کریستال)، هرویین، کراک دارد دارد
حشیش، ماری جوانا، بنگ، ال اس دی LSD، فن سیکلیدین، مواد استنشاقی بنزین، استون، چسب و ... دارد ندارد
 

منابع:

- Drugs in Perspective: Causes, Assessment, Family, Prevention, Intervention, and Treatment
نوشته Richard Fields -2009
- The Biology of Desire: Why Addiction Is Not a Disease
نوشته Marc Lewis PhD -2015
- Uppers, Downers, All Arounders: Physical and Mental Effects of Psychoactive Drugs, 7th Edition
نوشته Darryl Inaba, William E. Cohen -2011
- Principles of Addiction Medicine
نوشته Richard K. Ries, ‎Shannon C. Miller, ‎David A. Fiellin - 2009

 

.: تعداد 5 نفر از 5 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
درمان سوء مصرف مواد(اعتیاد)
درمان سوء مصرف مواد(اعتیاد)
علل شکل گیری اعتیاد
علل شکل گیری اعتیاد
اعتیاد و درمان آن
اعتیاد و درمان آن
انواع تست اعتیاد
انواع تست اعتیاد
عوامل موثر در چاقی
عوامل موثر در چاقی
چاقی و تناسب اندام
چاقی و تناسب اندام
ضربۀ مغزی و صدمات ناشی از آن
ضربۀ مغزی و صدمات ناشی از آن
سفید شدن مو و علت آن
سفید شدن مو و علت آن
علت کمردرد، انواع کمردرد و عوامل ایجاد آنها
علت کمردرد، انواع کمردرد و عوامل ایجاد آنها
نظرات کاربران

نظری جهت نمایش وجود ندارد

نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید