ترخیص کالا از گمرک | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1394/01/12 آخرین بازنگری: 1395/08/13 بازدید: 4,549

ترخیص کالا از گمرک

شرکتهای حمل بعد از رسیدن به مقصد، کالا را در گمرک به انبار تحویل می دهند، اسناد حمل نیز از طریق بانک یا شرکت پستی بدست خریدار می رسد، خریدار پس از دریافت قبض انبار و تنظیم یک مجموعه کامل سند، جهت ترخیص به گمرک مراجعه می کند و بدین ترتیب کالا و اسناد در گمرک به هم رسیده و مراحل ترخیص آغاز می شود.
از زمان رسیدن کالا به مقصد تا زمان اظهار کالا، تشریفات خاصی در گمرک انجام می شود که به آن تشریفات قبل از اظهار گفته می شود. دراین مقاله به قسمتی از فرایند ترخیص می پردازیم که برای اطلاع خریدار مفید بوده و عملا خریدار با آن مواجه می شود، به قسمتی که از مرحله اظهار به بعد را در بر می گیرد، تشریفات ترخیص گمرکی گفته می شود. علاوه بر این بخش پس از ترخیص نیز اقداماتی تحت عنوان تشریفات و کنترلهای بعد از ترخیص انجام می شود که به آنها نیز اشاره خواهد شد.
ترخیص کالا وارد شده به گمرک از یک فرایند خاص و تخصصی برخوردار است، تشریفات گمرکی با توجه به رویه های گمرکی و هدف از ورود یا صدور کالا متفاوت بوده و اسناد مورد نیاز در آن نیز متفاوت است.
 

رویه های گمرکی

1-ورود قطعی: واردات کالاهایی که بصورت دائمی و به قصد مصرف وارد کشور می شوند.
2-ورود موقت: واردات موقت به دلایل گوناگون برای کالاهایی مثل ماشین آلات خاص که جهت تکمیل پروژه ها انجام می شود.
3-ورود موقت برای پردازش: به منظور حمایت از تولیدکنندگان برخی از کالاها اجازه ورود موقت جهت پردازش داده می شود و طبیعتا در این رویکرد امتیازاتی برای تولیدکنندگان در نظر گرفته می شود.
4-مرجوعی: کالاهایی که در گذشته به کشور وارد شده و نتوانسته اند مجوز لازم را بگیرند و نتیجتا باید مرجوع شوند.
5-عبور خارجی: کالاهایی که مبدا و مقصدی غیر از ایران دارند و صرفا از خاک ایران عبور می کند.
6-عبور داخلی: این رویه را غیر قطعی نیز می گویند چون کالا در گمرک ورودی ترخیص قطعی نمی شود و به یک گمرک داخلی جهت انجام تشریفات ترخیص قطعی ترانزیت می شود.
7-صدور قطعی: کالاهایی که به منظور مصرف از کشور خارج می شوند.
8-استرداد حقوق ورودی: زمانی روی می دهد که کالای واردشده را بخواهیم صادر کنیم، در این حالت حقوق گمرکی به مأخذ زمان ورود کالا محاسبه شده و مسترد می گردد.
9-صدور موقت: کالا بصورت موقت و با اهداف مختلف به خارج از کشور صادر و پس از مدتی برگشت داده می شود.
 
با توجه به اهمیت و حجم کالاهایی که براساس رویه واردات قطعی وارد کشور می شوند، در این مقاله به مسائل پیرامون ترخیص کالا از منظر واردات قطعی می پردازیم. 

مراحل ترخیص کالا

1- تنظیم اسناد و ورود داده:
صاحب کالا و یا نماینده او در زمان ورود به گمرک باید اسناد کالا را در دست داشته و آماده اظهار شود. رویه ترخیص کالا در گمرکات کشور (غرب تهران، شهریار، بازرگان، بندرعباس و ... )  تابع قانون واحدی است، اما از برخی گمرکات، به اقتضای موقعیت جغرافیایی، کالاهای خاصی بیشتر ترخیص می شود.
 
اظهار کالا:
اظهار کالا عبارت است ازبیانیه ای کتبی و یا شفاهی که اظهارکننده بر اساس آن رویه گمرکی مورد نظر خود را درباره کالا مشخص می کند و اطلاعات مورد نیاز برای اجرای مقررات گمرکی را ارایه می دهد. 
نکته: موارد ذیل بر اساس ماده 40 قوانین و مقررات گمرکی از تسلیم اظهارنامه معاف هستند:
الف) کالاهایی که به موجب کنوانسیون های بین المللی لازم الاجرا، بوسیله فرم های خاص دیگری اظهار می شوند.
ب) کالاهای مسافری.
پ) کالاهایی که بصورت کابوتاژی از گمرک مقصد خارج می شوند. (کابوتاژ عبارت است از حمل از یک نقطه، به نقطه دیگر کشور از راه دریا و یا رودخانه مرزی).
ت) خروج کالاهای ضبطی، توقیف شده در داخل کشور به ظن قاچاق که به گمرک تحویل، ولی مظنونیت آن مرتفع گردیده است.
ج) کالاهایی که صادرکننده آن، از صدور منصرف شده است.
چ) کالاهایی مثل روزنامه، مجله، کاتالوگ و امثال آنها که بوسیله پست وارد شده.
 
نکته: در زمان اظهار کالا باید توجه داشت که تعرفه گمرکی برای کالاهای کامل (CBU: completely knocked down) با کالاهای نیمه سوار شده ( SKD: semi knocked down) و کالای کاملا پیاده شده (CKD: completely built up) متفاوت است مگر اینکه در هر مرحله از مراحل فوق، کالا ویژگی های اساسی کالای کامل را داشته باشد.
اگر فرض کنید یک ماشین لباسشویی از 100 قطعه تشکیل شده باشد، حال اگر ماشین لباسشویی کامل و قابل استفاده را در گمرک داشته باشیم، مبنای محاسبه تعرفه گمرکی آن بر اساس "CBU"  است.
اگر 100 قطعه بصورت جداگانه ولی کنار هم باشند، مبنای محاسبه تعرفه گمرکی آن بر اساس "CKD" است.
اما اگر برخی قطعات قبلا سوار شده باشند و لباسشویی را بصورت 10 قطعه قابل سوار شدن و تکمیل دریافت کنیم، مبنای محاسبه تعرفه گمرکی آن بر اساس  "SKD" خواهد بود.
 
نکته: تعیین تعرفه و ارزش کالا خود فرایندی بسیار تخصصی و پیچیده دارد، گمرک جهت تعیین حقوق ورودی کالا نیازمند:
اولا: تعیین تعرفه کالا است که خود روشهای بسیار متفاوت و انواع گوناگونی دارد از قبیل: تعرفه ارزشی، تعرفه ثابت، تعرفه مرکب، تعرفه ترجیحی، تعرفه تبعیضی و تعرفه ضد دامپینگ،
ثانیا: ارزش کالا باید تعیین گردد تا مبنای محاسبه حقوق ورودی فراهم شود.
 
اسناد مورد نیاز برای اظهار کالا در واردات قطعی عبارتند از: 
 
1-1- اظهارنامه واردات قطعی (پیش نویس و فرم تکمیل شده چاپی).
1-2- کپی کارت بازرگانی معتبر (مرتبه اول اصل کارت جهت کدینگ لازم است).
1-3- قبض انبار.
1-4- بارنامه.
1-5- ترخیصیه.
1-6- گواهی مبدا.
1-7- فاکتور یا سیاهه خرید.
1-8- اعلامیه تامین ارز یا نامه برات (در صورتی که روش پرداخت اعتبار اسنادی یا برات باشد)
1-9- پروفرما اینویس (پیش فاکتور).
1-10- مجوز ثبت سفارش.
1-11- لیست عدلبندی (نوعی بسته بندی).
1-12- بیمه نامه.
1-13- پروانه بهره برداری (حسب مورد برای شرکتهای تولیدی).
1-14- کاتالوگ و بروشور (حسب مورد).
1-15- مجوزهای قانونی جهت ترخیص کالا از قبیل گواهی بهداشت، استاندارد، انرژی اتمی، قرنطینه نباتی و... (حسب مورد).
1-16- وکالت نامه رسمی، کارت حق العمل کاری (حسب مورد).
1-17- پروانه صادراتی (در صورتی که واردات در مقابل صادرات انجام شود).
 
2- احراز هویت و اظهار کالا:
در گمرکات دایره احراز هویت و یا همان دایره فنی یا تطبیق اسناد چند مورد زیر را بررسی کرده و در انتها شماره ثبت و یا اصطلاحا شماره کوتاژ را بصورت دستی و یا مهر بر روی اظهارنامه درج می کند.
2-1- احراز مالکیت: اولین کاری که گمرک انجام می دهد اطمینان از مالکیت صاحب کالاست، از نظر گمرک صاحب کالای بازرگانی شخصی است که اسناد خرید و یا حمل و حواله ترخیصیه نام او صادر شده است. و یا اینکه اسناد به نام وی ظهر نویسی شده باشد که البته در این مورد امضا و مهر واگذارنده باید از طرف مقام ذیصلاح گواهی شده باشد. مالکیت در گمرک از روی بارنامه و قبض انبار احراز می شود.
2-2- احراز صلاحیت صاحب کالا: در این مرحله موارد زیر بررسی می شوند:
- عدم بدهی به گمرک.
- اعتبار کارت بازرگانی.
- محرومیت قانونی صاحب کالا از دخالت در اموال خود.
- موارد قانونی که مانع دخالت فرد در امور تجاری می شود.
2-3- بررسی اسناد: در این بررسی مندرجات اظهارنامه با اسناد انطباق داده می شود از جمله اطلاعات مربوط به کالا، وزن، بسته بندی، کشورسازنده، کشورمعامله کننده، مشخصات اسناد بانکی و سایر اسناد.
از سوی دیگر در این مرحله تعرفه کالا در جدول مقررات صادرات و واردات مورد بررسی قرار می گیرد.
مهمترین اسنادی که در این مرحله باید ارایه شوند سند حمل و قبض انبار می باشد و در مورد سایر اسناد، با ارایه تضمین مالی می توان فرآیند را ادامه داد، اما قبل از خروج کالا از گمرک باید کلیه اسناد ارایه شوند.
در این مرحله در صورت وجود مشکل، اسناد به اظهارکننده عودت داده می شوند تا اصلاح و رفع نقص شوند اما در صورتیکه مغایرت و مشکلی وجود نداشته باشد، شماره کوتاژ روی اظهارنامه درج شده و تاریخ نیز ثبت می شود، در این مرحله کالا اظهار شده تلقی شده و اظهار کننده و یا صاحب کالا نمی تواند بدون هماهنگی با گمرک اسناد را جابجا و یا کم و زیاد کند.
 
3- کنترل های گمرکی:
کنترل های گمرکی با توجه به مسیر تعیین شده برای محموله انجام می شوند، در گمرک سه مسیر سبز، زرد و قرمز وجود دارند که این مسیرها توسط کامپیوتر و با توجه به عواملی همچون درصد ماخذ حقوق ورودی، نوع کالا، اعتبار صاحب کالا و اظهار کننده، کشور سازنده و شانس تعیین می شوند.
در گمرک:
- با کنترل اسناد و کالا از انطباق بین آنها و جلوگیری از قاچاق کالا جلوگیری می شود.
- با بررسی ارزش استنباطی کالا و درصد ماخذ تعرفه کالا، حقوق ورودی کالا محاسبه می شود.
- با بررسی الزامات و شرایط ورود کالا و مجوزهای مورد نیاز برای ترخیص کالا از رعایت شدن شرایط ورود اطمینان حاصل می شود.
- با توجه به مطالب فوق، گمرک بدلیل کمبود نیرو و زمان و مشکلاتی که جلوی انجام تمام و کمال کنترل ها را می گیرد، از سیستم تعیین مسیر استفاده می کند.
در مرحله احراز هویت و تعیین مسیر، کارشناس فنی و کارشناس مسیر اسناد، ارزیاب و کارشناس ارزش مشخص می شوند که هرکدام وظیفه ای به شرح ذیل بر عهده دارند.
- کارشناس فنی و مسیر، اسناد و الزامات ورود را بررسی می کند.
- ارزیاب به بررسی و ارزیابی فیزیکی کالا می پردازد (فک پلمپ کانتینر فقط بعد از اظهار کالا و در حضور ارزیاب تعیین شده امکان پذیر است).
- کارشناس ارزش، تناسب ارزش اظهاری با ارزش استنباطی کالا را کنترل می نماید.
 
4- پرداخت و صدور سند ترخیص:
بعد از انجام کلیه کنترل های مرحله ارزیابی و تعیین مبلغ قابل پرداخت، اظهارکننده به رییس سرویس ارزیابی مراجعه می کند تا او بررسی و ارزیابی سیستمی خود را انجام دهد. رییس سرویس ارزیابی در این مرحله برخی موارد مانند تعرفه و حقوق ورودی را مجددا بصورت دقیق کنترل می کند و در صورت درست بودن، به اظهارنامه شماره ارزیابی اختصاص می دهد.
در گام بعد اظهارکننده به بانک مراجعه کرده و مبلغی را به حساب تعیین شده از سوی گمرک واریز می نماید، سپس اظهارنامه و فیش بانکی را به صندوقدار یا مسوول دایره صدور سند ترخیص تحویل می دهد، وی اظهارنامه مربوطه را از سیستم فراخوانی نموده و مبلغ فیش واریزی را با مبلغ خانه 47 اظهارنامه مطابقت می دهد. در صورت تایید، رسید صندوق را براساس اطلاعات مندرج در خانه های اظهارنامه در رایانه تکمیل، کنترل و تایید می نماید.
سپس فیش بانکی را از اسناد جدا کرده و نسبت به چاپ پروانه گمرکی اقدام می کند. پروانه چاپ شده بوسیله مسوول صندوق مهر و امضا شده، و شماره سریال آن در دفتر مربوطه وارد می گردد و در نهایت، با اخذ رسید، پروانه سبز به صاحب کالا تحویل می شود.
پس از تحویل برگ سبزگمرکی می بایستی برگ سبز را جهت امضا به کارشناس (ارزیاب) مربوطه ارایه و پس از اظهار نظر کارشناس به رییس سرویس ارزیابی ارایه نمود. رییس سرویس، برگ سبز را بررسی نهایی نموده و مهر برجسته را بر آن حک، و امضا نهایی را روی برگ سبز درج می کند.
این بررسی ها و امضا نهایی به معنی پایان مرحله کنترل های گمرکی و شروع بارگیری و خروج کالا از گمرک است.
 
5-بارگیری و خروج کالا از گمرک:
در این مرحله، اظهارکننده باید با در دست داشتن کپی اظهارنامه و اسناد ضمیمه و اصل پروانه یا برگ سبز به درب خروج مراجعه نماید.
کارشناس تعیین شده از سوی ریس درب خروج، پس از بررسی مدارک نسبت به امضا برگ سبز گمرکی اقدام و اجازه بارگیری کالا را صادر می کند و مجوز ورود کامیون به اظهارکننده داده می شود.
اظهارکننده پس از اخذ اجازه بارگیری به انبار مراجعه و تقاضای صدور بیجک می کند. 
بیجک: سندی است که نشان دهنده تسویه حساب صاحب کالا با انبار و پرداخت هزینه های انبارداری و تخلیه و بارگیری و دیگر هزینه های گمرکی مربوط به انبار می باشد.
روش کار به اینصورت است که پروانه گمرکی به همراه یک کپی از آن تحویل متصدی مربوطه می گردد و متصدی پس از محاسبات و کنترل های لازم، اقدام به صدور قبض پرداخت می نماید. در این مرحله اظهار کننده می بایستی به بانک مراجعه نموده و قبض تحویلی را پرداخت نماید.
قبض مذکور به متصدی تحویل و پس از آن متصدی مربوطه برگه بیجک را امضا می نماید و به اظهار کننده تحویل می دهد. سپس اظهار کننده به انبار مربوطه مراجعه نموده و نسبت به تحویل گرفتن کالا از انبار اقدام می نماید.
پس از تحویل دادن کالا توسط انباردار و بارگیری روی وسیله حمل، کالا تا نزدیکی درب خروج برای بازرسی و ارزیابی نهایی حمل می شود.
دراین مرحله مدارک و اسناد مربوطه به کارشناس درب خروج تحویل و کارشناس مربوطه برای ارزیابی و بازرسی نهایی اقدام می کند. پس از بازرسی و ارزیابی نهایی کارشناس، در صورتی که خروج کالا بلامانع تشخیص داده شود، موارد به تایید رییس درب خروج نیز می رسد و تاریخ خروج کالا از گمرک و نام و امضا صاحب کالایا نماینده قانونی صاحب کالا ثبت می شود.
کالا توسط وسایلی که شرکت های حمل و نقل در گمرکات کشور در اختیار افراد قرار می دهند از درب گمرک خارج و بعد به انبار صاحب کالا منتقل می گردد.
 
6-کنترل های بعد از خروج کالا: 
خروج کالا از گمرک به معنای اتمام قطعی بررسی های گمرکی نیست و کنترل های گمرک پس از خروج کالا از گمرک نیز ادامه می یابد و طی سه مرحله تکمیلی دیگر به انجام می رسد.
هرچند در نگاه اول به نظر می رسدکه کنترل های بعد از خروج کالا از گمرک ثمری ندارد، اما اینطور نیست. کنترل های بعد از خروج کالا هم می تواند توسط گمرک و هم توسط صاحب کالا انجام شود.
 
بازبینی ها و کنترل های بعد از خروج را می توان در 4 مرحله بصورت ذیل بیان کرد:
1- بررسی هایی که توسط نیروی انتظامی و در مسیر حمل به انبار شرکت ها صورت می پذیرد.
2- بازبینی هایی که توسط گمرک و بوسیله کارشناسان اداره بازبینی گمرک اجرایی، چند روز بعد از خروج کالا از گمرک انجام می شود.
3- بازبینی های رندم و اتفاقی از اسناد بایگانی شده در گمرکات بصورت ماهانه در اداره کل بازبینی گمرک ایران.
4- بازرسی های ستاد مبارزه با قاچاق کالا از انبار شرکت ها در زمان های نامشخص.
 
چند نکته:
1- واردکنندگانی که بصورت مداوم کالا وارد می کنند (و طبیعتا ترجیح می دهند با ارز مبادله ای کار کنند)، معمولا تشریفات گمرکی را با کارت بازرگانی خودشان (حقوقی یا حقیقی) انجام می دهند، اما آندسته از واردکنندگانی که حجم کالای وارداتی آنها انبوه نیست، ترجیح می دهند که تشریفات ترخیص کالا را با کارت بازرگانی دیگران (ترخیص کار یا هر کس که به نام خود کارت بازرگانی دارد) انجام دهند. این مقوله جای بحث فراوانی دارد.
 
2- اولین مرحله از ترخیص کالا، اظهار کالا است، که مستلزم هوشیاری و دقت بسیاری است. در کتاب "مجموعه مقررات صادرات" برای تمام کالاهایی که در جهان تولید می شوند، سر فصل و دسته بندی وجود دارد، برخی کالاها نام برده شده اند و برخی دیگر فقط دسته بندی شده اند.
در مقابل هر کالا، عددی بصورت درصد نوشته شده که حقوق گمرکی با آن محاسبه می شود.

محاسبه حقوق گمرکی کالا

حقوق گمرکی کالا  =   100[ارزش CFR کالا × نرخ مبادله ای × ضریب حقوق گمرکی (مأخذ)]
مالیات قابل پرداخت به گمرک (ارزش افزوده)  = حقوق گمرکی کالا + [ارزش CFR کالا × نرخ مبادله ای × درصد مالیات (9%)]
  
بسیاری از کالاها، ممکن است در 2 و حتی چندین سر فصل قابل اظهار باشند، مثلا:
جک صندلی اداری، در دو سر فصل زیر قابل اظهار است:
- اجزاء مبلمان اداری و خانگی
- انواع جکهای روغنی و صنعتی
این هنر و تبحر ترخیص کار است که سر فصلی را انتخاب و اظهار کند که تعرفه کمتری دارد. مضاف بر آن، ترخیص کار با اشراف به کلیه تشریفات اداری و عرف حاکم در در گمرکات کشور، فرایند ترخیص را در زمان کوتاهتر و هزینه کمتری انجام می دهد.
 
3- کنترل های گمرکی با توجه به مسیر تعیین شده برای محموله انجام می شوند، در گمرک سه مسیر سبز، زرد و قرمز وجود دارند. کنترل هایی که در مسیرهای فوق انجام می شوند به صورت زیر است:
الف) مسیر سبز: ارزیابی اسناد.
ب) مسیر زرد: ارزیابی اسناد + تعیین ارزش توسط دایره ارزش.
ج) مسیر قرمز: ارزیابی اسناد + تعیین ارزش توسط دایره ارزش + ارزیابی فیزیکی کالا.
 
منابع:

- مقررات ترخیص کالا از گمرکات کشور، بخشنامه های گمرک،www.irica.gov.ir.

- دانش و تجربه بازرگانان و ترخیص کاران گمرکات کشور.

.: تعداد 28 نفر از 28 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

مقال در مورد تعرفه های گمرکی و ترخیص کالا اعلامیه ورود کالا به گمرک خروج کالا از گمرک پس از پرداخت ارزش افزوده امکان خروج کالا از گمرک قبل از پرداخت ارزش افزوده بررسی ارزش در گمرک چیست مدت زمان ترخیص کالا از گمرک پست تهران تمام فیشهای گمرکی که برای واردات پرداخت میشود چگونه کالایی را از گمرک ترخیص کنیم چرا ازگمرگ قشم کالا ترخیص نمی د شرایط ترخیص کالا در گمرک کالا برای ترخیص شدن چه شرایطی باید داشته باشد ترخیص کالای skd ترخیص کالا با رویکرد سیستمی مقصد کالای سرامیکی چینی بعد از ترخیص از گمرک در تهران کجاست

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
واردات کالا و خدمات
واردات کالا و خدمات
انتخاب کالا و خدمات
انتخاب کالا و خدمات
سپرده بانکی- اوراق مشارکت
سپرده بانکی- اوراق مشارکت
وام و تسهیلات
وام و تسهیلات
ضمانت نامه ریالی
ضمانت نامه ریالی
ضمانت نامه ارزی ، کارمزد ، نکات
ضمانت نامه ارزی  ، کارمزد ، نکات
ضمانت نامه ارزی
ضمانت نامه ارزی
اخذ مجوزها
اخذ مجوزها
اعتبار اسنادی ریفاینانس
اعتبار اسنادی ریفاینانس
نظرات کاربران
  • صفحه 1 از 1
  • 1
  • صفحه 1 از 1
  • 1
نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید