چرا خمیازه كشیدن مسری است؟ | ویکی راهنما | WikiRahnama.Com
تاریخ انتشار: 1394/11/06 آخرین بازنگری: 1395/08/13 بازدید: 957

چرا خمیازه کشیدن مسری است؟

خمیازه چه ارتباطی با همدلی و روابط اجتماعی دارد؟

از نظر علمی، مسری بودن خمیازه یک پدیدۀ قابل ‌اثبات است.

ما وقتی فردی دیگر را می‌بینیم که در حال خمیازه کشیدن است، ناخودآگاه شروع به خمیازه کشیدن می‌کنیم. حتی صدای خمیازه نیز باعث خمیازۀ ما می‌شود. مسری بودن خمیازه حتی در میان گونه‌های جانوران نیز مشاهده می‌شود. مطالعات نشان داده که شامپانزه‌ها وقتی به تماشای ویدئوهای خمیازه کشیدن نخستی‌ها (بالاترین ردۀ پستانداران) مشغول می‌شوند، شروع به خمیازه می‌کنند. سگ‌ها حتی با دیدن خمیازۀ انسان‌ها نیز خمیازه می‌کشند.

طبق باور عمومی مردم، ما به این علت خمیازه می‌کشیم که اکسیژن کافی را از راه نفس کشیدن دریافت نمی‌کنیم. استنشاق عمیق که ویژگی بارز خمیازه کشیدن است، سبب می‌شود که این ذهنیت به وجود بیاید، اما شواهد نشان می‌دهد که این موضوع کاملاً هم درست نیست. وقتی افراد هوایی را تنفس می‌کنند که میزان دی‎اکسیدکربن آن بیش از حد نرمال و معمول است، میزان تنفس‌شان افزایش می‌یابد. اما نکته این‌جاست که وقتی افراد هوایی با اکسیژن خالص را نیز تنفس می‌کنند، تعداد خمیازه‌هایشان تغییری نمی‌کند.

از این رو، به نظر می‎رسد که میزان تنفس بیش از خمیازه کشیدن در تنظیم کردن ورودی اکسیژن به بدن مؤثر است.

پس ما چرا خمیازه می‌کشیم؟

یک احتمال این است که خمیازه کشیدن ما را تحریک می‌کند که بیدار بمانیم. در تأیید این نظریه، مطالعات نشان داده که افراد در زمان پیش از رفتن به بستر،‌ به طور مداوم خمیازه می‎کشند. اما وقتی در تلاش برای خوابیدن هستند، به ندرت خمیازه می‌کشند. همچنین افراد وقتی در حال رانندگی هستند، مدام خمیازه می‌کشند. حیوانات آزمایشگاهی و حیواناتی که در باغ وحش هستند نیز پیش از زمان معمول غذا خوردن‌شان خمیازه می‌کشند. به نظر می‌رسد که خمیازه کشیدن وقتی رخ می‌دهد که بیدار ماندن حائز اهمیت باشد.

خمیازه کشیدن چطور به ما کمک می‌کند که بیدار بمانیم؟

خمیازه کشیدن، واکنشی در برابر خستگی است. اما در عین حال، خستگی تنها عامل خمیازه کشیدن هم نیست.

برخی دانشمندان بر این باورند که خمیازه کشیدن ممکن است باعث انبساط و گشاد شدن سرخرگ‌هایی شود که خون را به مغز می‌آورند و باعث افزایش جریان خون مغزی می‌شوند.

محرک دقیق خمیازه کشیدن همچنان مجهول باقی می‌ماند. برخی تحقیقات حاکی از آن است که یک حسگر یا سنسور اکسیژن واقع در هیپوتالاموس مغز، در واکنش به میزان کم اکسیژن در مغز،‌ باعث خمیازه کشیدن می‌شود.

از آن‌جا که خون حامل اکسیژن است و آن را منتقل می‌کند، این تحقیق مرتبط با این نظریه است که خمیازه کشیدن باعث افزایش ناگهانی جریان خون به مغز می‌شود، اما شرح نمی‌دهد که چرا تنفس هوایی که شامل اکسیژن کمتر است، سبب تحریک و بروز خمیازه کشیدن نمی‌شود.

یک نظریۀ جدید، که بسیار نیز مورد بحث و بررسی است، حاکی از آن است که خمیازه باعث خنک شدن مغز می‌شود و در این میان، سینوس‌ها ممکن است نقشی کلیدی ایفا کنند. خمیازه کشیدن به تنظیم درجه حرارت بدن کمک می‌کند. مغز به تغییرات دمایی یا گرمای بیش از حد حساس است و همچون کامپیوتر، هنگامی کارکرد مؤثرتر و بهینه‌تری دارد که خنک نگه داشته شود.

اگرچه تقریبا تمام مهره‌داران (حتی ماهی‌ها، قورباغه‌ها و پرندگان) نیز خمیازه می‌کشند، اما تا این اواخر انسان‌ها تنها گونه‌هایی بوده‌اند که خمیازه کشیدن‌شان مسری در نظر گرفته می‌شد و باعث به خمیازه افتادن دیگر انسان‌ها می‌گشت. اما تحقیقات اخیر نشان داده که شامپانزه‌ها در هنگام تماشای ویدئوهای خمیازه کشیدن دیگر شامپانزه‌ها بیشتر خمیازه می‌کشند.

اما تصاویر مربوط به شامپانزه‌های در حال پوزخند زدن، همان تأثیر را روی آنان ندارد.

همۀ شامپانزه‌ها مستعد خمیازه مسری نیستند، و این موضوع در خصوص همۀ انسان‌ها نیز صدق نمی‌کند.

در سال 2013، دانشمندان در زوریخ سوئیس از 11 داوطلب سالم به منظور آزمایش بهره بردند. آنان حین نشان دادن مجموعه ویدئوهایی به این 11 نفر، تصویرسازی‌های رزونانس مغناطیسی کارکردی (fMRI ) را به آنان وصل کردند که فعالیت مغز را در لحظه دنبال می‌کرد. این ویدئوها شامل صحنه‌هایی از خمیازه کشیدن افراد مختلف، خندیدن‌شان یا چهره‌هایی خنثی بودند. همان‌طور که محققان انتظار داشتند، داوطلبان در واکنش به خمیازه‌ها شروع به خمیازه می‌کردند، اما نسبت به خنده‌ها یا چهره‌های خنثی به نحوی مشابه و همگون واکنش نشان نمی‌دادند. اما نتایج تصویرسازی رزونانس مغناطیسی کارکردی (fMRI ) قابل تأمل بود: همچنان‌که افراد موردنظر شاهد خمیازه‌های مسری بودند، سیگنال تصویرسازی رزونانس مغناطیسی کارکردی (fMRI ) در قسمت شکنج قدامی تحتانی روشن می‌شد، امروزه می دانیم که در آن ناحیه‌ بخشی از شبکۀ نورون آینه‌ای وجود دارد.

در مقابل، در زمانی که افراد شاهد چهره‌های در حال خندیدن یا خنثی بودند، سیستم آینه‌ای خاموش بود.

دانشمندان این نظریه را عنوان کردند که وقتی ما شاهد خمیازه کشیدن فردی هستیم، نورون‌های آینه‎ای همان عمل را در ذهن‌مان شبیه‌سازی می‌کنند.

این شبیه‌سازی‌ها می‎تواند رفتار ما را تغییر دهد. به نحوی مشابه نیز، از طریق شبیه‌سازی فردی که در حال خمیازه کشیدن است، نورون‌های آینه‌ای سبب می‌شوند که ما شروع به خمیازه کشیدن کنیم و آنچه می‌بینیم را تقلید و شبیه‌سازی کنیم.

به احتمال زیاد، ‌نورون‌های آینه‌ای در گسترش و مسری بودن خمیازه دخیل هستند. توانایی شبیه‌سازی آنچه دیگران انجام می‌دهند، با استفاده از نورون‌های آینه‌ای، کمک می‌کند که آنچه آن شخص در حال تجربه کردن است را ما نیز تجربه کنیم. این کار کمک می‌کند که خودتان را جای آن شخص تصور کنید و قرار دهید. به طور خلاصه، باید گفت که بین روابط اجتماعی نخستی‌ها و خمیازه کشیدن در این تحقیقِ محققان که ادعا می‌کنند نورون‌های آینه‌ای، مبنای همدلی و هم‌حسی را به وجود می‌آورند و نزدیکی و صمیمیتِ اجتماعی باعث مسری‌تر شدن خمیازه کشیدن می‌شود، ارتباطی وجود دارد. پس نزدیکی اجتماعی، مرتبط با فعالیت نورون آینه‌ای است.

این حقیقت که خمیازه کشیدن مسری است، محققان را بر آن داشته که اظهارکنند شاید خمیازه کشیدن به‌منزلۀ روشی برای همگام و همزمان کردن یک رفتار اجتماعی گروهی باشد. بر این اساس، خمیازه کشیدن یک نوع وسیلۀ ارتباطی و شکلی از ارتباط اجتماعی است. سالن‌های سخنرانی در همایش‎ها یا دانشگاه‌ها، مکان بسیار خوبی برای مشاهدۀ تأثیرات این مکانیزم تکاملی و مسری بودن آن است!

 

 

 

منابع:

www.psychologytoday.com

مترجم: مجید شهرابی

.: تعداد 23 نفر از 23 نفر این مقاله را مفید دانسته اند :.

آیا این مقاله برای شما نیز مفید بود؟

با عضویت در خبرنامه سایت از آخرین اخبار و مقالات منتشر شده مطلع شوید.

آگهی های های مرتبط
مقالات مرتبط
چرا زن‌ها مرد زندگی‌شان را ترک می كنند؟
چرا زن‌ها مرد زندگی‌شان را ترک می كنند؟
آداب معاشرت در محیط کار
آداب معاشرت در محیط کار
آیا حیوانات نیز می توانند دوست بدارند؟
آیا حیوانات نیز می توانند دوست بدارند؟
جنسیت و تنهایی
جنسیت و تنهایی
روش های نه گفتن
روش های نه گفتن
قالیشویی و مبل شویی
قالیشویی و مبل شویی
دانستنیهایی در مورد خانمها
دانستنیهایی در مورد خانمها
دانستنیهایی در مورد آقایان
دانستنیهایی در مورد آقایان
سالمند و آسایشگاه سالمندان
سالمند و آسایشگاه سالمندان
نظرات کاربران

نظری جهت نمایش وجود ندارد

نظر ، سوال و یا پیشنهاد خود را ثبت نمایید
CAPTCHA
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت محفوظ و متعلق به ویکی راهنما می باشد قوانین سایت | درباره ما | تماس با ما
×
ما را حمایت کنید